Bug\u00fcn F\u0131rat ile Dicle nehirleri aras\u0131nda Irak\u2019\u0131n bulundu\u011fu topraklarda ilk medeniyetlerden birini kuran Babil\u2019iler tar\u0131mla u\u011fra\u015fma yan\u0131nda uzak do\u011fu ile Avrupa ve M\u0131s\u0131r aras\u0131nda ticaret yap\u0131yorlar ve bu yolla ticaret yapt\u0131klar\u0131 toplumlar aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcr al\u0131\u015f veri\u015fini ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlard\u0131.<\/p>\n
Babil\u2019iler Merk\u00fcr ve Ven\u00fcs gezegenlerini \u00e7ok g\u00f6zlemi\u015fler. G\u00fcne\u015flen olan uzan\u0131m a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131ndan giderek onlar\u0131n G\u00fcne\u015f etraf\u0131nda hareket ettikleri yarg\u0131s\u0131na varm\u0131\u015flard\u0131r Dahas\u0131 Babil\u2019iler kay\u0131tlar\u0131nda Ven\u00fcs gezegenini \u00e7ift hil\u00e2l sembol\u00fcyle g\u00f6stermi\u015flerdir Buna g\u00f6re Babil\u2019iler b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Ven\u00fcs\u2019\u00fcn evreler g\u00f6sterdi\u011fini biliyorlard\u0131. Ven\u00fcs\u2019\u00fcn evreleri bug\u00fcn aletsiz g\u00f6zlenememektedir.<\/p>\n Ven\u00fcs\u2019\u00fcn evreler g\u00f6sterdi\u011fi kay\u0131tlara g\u00f6re ilk kez Galileo taraf\u0131ndan M.S. 1610 y\u0131l\u0131nda teleskopla g\u00f6zlenmi\u015ftir. Bir olas\u0131l\u0131kta Babil\u2019iler, Ven\u00fcs\u2019\u00fcn evreler g\u00f6sterdi\u011fini mercek benzeri \u00e2letlerle Galileo den 3000 y\u0131l kadar \u00f6nce g\u00f6zlemi\u015fler, bunun G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131yla ilgili oldu\u011funu ve Ven\u00fcs\u2019\u00fcn G\u00fcne\u015f etraf\u0131nda y\u00f6r\u00fcnge hareketi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n Babil\u2019ilere ili\u015fkin g\u00f6zlem kay\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu astrolojik ama\u00e7l\u0131d\u0131r. \u00c7ok say\u0131da y\u0131ld\u0131z, Ay, G\u00fcne\u015f, Merk\u00fcr ve Ven\u00fcs gezegenleri yan\u0131nda o zaman bilinen Mars, J\u00fcpiter ve Sat\u00fcrn gezegenlerinin hareketleriyle ilgili konum g\u00f6zlemleri de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6zlemlerle gezegenlerin g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde zaman zaman olu\u015fturduklar\u0131 geri hareketleri ve kavu\u015fum d\u00f6nemleri bulunmu\u015ftur.<\/p>\n M.\u00d6. 5. ve 6. y\u00fczy\u0131llarda Babil\u2019 lilerde astronomi en \u00fcst d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Uzun s\u00fcre sistematik olarak g\u00f6zledikleri Ay ve G\u00fcne\u015f tutulmalar\u0131n\u0131n d\u00f6nemli oldu\u011funu ve Saros d\u00f6nemi olarak bilinen bu d\u00f6nemin 18 y\u0131l 10 g\u00fcn oldu\u011funu saptam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Babil y\u0131ld\u0131z takvimi <\/span><\/strong>:<\/span><\/p>\n Babil\u2019 lilerin g\u00f6zlemsel astronomiye en \u00f6nemi katk\u0131lar\u0131 ise M.O. 380 y\u0131l\u0131nda tamamlan\u0131p kayda ge\u00e7irilen Ay\u2019\u0131n konumlar\u0131na ili\u015fkin Kidinnu \u00e7izelgeleridir. Bu \u00e7izelgeler Ay\u2019\u0131n yeni- Ay evresinden sonra ilk g\u00f6r\u00fclme zaman\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemidir. Ay\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hareketindeki d\u00fczensizlikleri de b\u00fcy\u00fck do\u011frulukla dikkate alan bu \u00e7izelgelerin M.\u00d6. 380 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 Babil\u2019 lilerde astronominin ne kadar ileri oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. (Resim 2)<\/p>\n Babil\u2019 lilerin g\u00f6zlemlere dayanan ileri d\u00fczeydeki astronomik bilgisi eski Yunan astronomisine temel olu\u015fturmu\u015ftur. Babil\u2019 liler astrolojinin do\u011fup geli\u015fmesine neden olmakla insanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde etki etmi\u015flerse de modern astronomiye yapt\u0131klar\u0131 katk\u0131larla bilimin bu alanda temelini olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n M\u0131s\u0131rl\u0131lar:<\/strong><\/p>\n Eski Yunanl\u0131lardan \u00f6nce, eski M\u0131s\u0131rl\u0131larda astronomi pek fazla ileri de\u011fildi. Kay\u0131tlara g\u00f6re eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar, Ay ve G\u00fcne\u015f tutulmalar\u0131n\u0131 bile d\u00fczenli g\u00f6zleyip kaydetmemi\u015flerdi ve \u00f6yle san\u0131l\u0131yor ki Ay ve gezegenlerin karma\u015f\u0131k hareketlerinden pek haberleri yoktu. Eski M\u0131s\u0131rl\u0131 astronomlar da Babil\u2019 li astronomlar gibi dine ba\u011fl\u0131 kimselerdi. Eski M\u0131s\u0131rl\u0131 astronomlar\u0131n en \u00f6nemli ilgileri ve belki de g\u00f6revleri takvim yapmakt\u0131.<\/p>\n Takvim yapmadaki ama\u00e7 ise tar\u0131m\u0131n d\u00fczenli y\u00fcr\u00fcmesi iste\u011fi, \u00f6zellikle Nil nehrinin ta\u015fma zaman\u0131n\u0131n \u00f6nceden tahmin edilebilmesiydi. O zamanlar Nil nehrinin ta\u015fma zaman\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn en parlak y\u0131ld\u0131z\u0131 olan Ak y\u0131ld\u0131z (Sirius)\u2019\u0131n do\u011fu y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnme zaman\u0131na rastl\u0131yordu. Bu nedenle M\u0131s\u0131rl\u0131lar takvimlerini bir d\u00f6nem i\u00e7in Ak y\u0131ld\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hareketine g\u00f6re d\u00fczenlemi\u015flerdir. (Resim 3 ve 4)<\/p>\n M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n geometri ve m\u00fchendislikte ne kadar ileri olduklar\u0131n\u0131 yapt\u0131klar\u0131 dev yap\u0131l\u0131 piramitlerden anl\u0131yoruz. M\u0131s\u0131r piramitlerinde belli do\u011frultular\u0131n y\u0131l\u0131n belli zamanlar\u0131nda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde \u00f6nemli y\u00f6nleri belirlemi\u015f olmas\u0131, piramitlerin yap\u0131m\u0131nda baz\u0131 astronomik ama\u00e7lar\u0131n da bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Eski M\u0131s\u0131rl\u0131lar, astronomik g\u00f6r\u00fc\u015f olarak suyun her \u015feyin kayna\u011f\u0131 oldu\u011funa, tanr\u0131\u00e7a Nu\u2019nun e\u011filerek g\u00f6k k\u00fcreyi olu\u015fturdu\u011funa ve Samanyolu\u2019nun ruhlar d\u00fcnyas\u0131ndaki Nil nehri oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n \u00c7inliler:<\/strong><\/p>\n \u00c7in\u2019de M.\u00d6.2300 tarihlerinde yap\u0131lm\u0131\u015f Ay, G\u00fcne\u015f tutulmalar\u0131 ve kuyruklu y\u0131ld\u0131z g\u00f6zlemlerinin kay\u0131tlar\u0131na rastlanmaktad\u0131r. M.\u00d6. 8. y\u00fczy\u0131ldan sonra yap\u0131lan astronomik g\u00f6zlemlerin bilimsel de\u011feri olduk\u00e7a fazlad\u0131r, \u00d6yle anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki eski \u00c7inliler, tutulma, kuyruklu y\u0131ld\u0131z, meteor ve G\u00fcne\u015f lekeleri gibi \u00f6zel astronomik olaylar\u0131n g\u00f6zlemlerinde olduk\u00e7a beceri kazanm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n \u00d6zellikle g\u00fcne\u015f lekeleri g\u00f6zlemlerini nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131 h\u00e2l\u00e2 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc normal olarak g\u00fcne\u015f lekeleri bug\u00fcn aletsiz g\u00f6zlenememektedir. \u00c7inliler, M.\u00d6. 8. y\u00fczy\u0131ldan itibaren G\u00fcne\u015f lekelerini d\u00fczenli olarak g\u00f6zlemi\u015fler ve bu g\u00f6zlemleri kaydetmi\u015flerdir.<\/p>\n Baz\u0131 bilim adamlar\u0131, G\u00fcne\u015f leke \u00e7evriminin maksimum d\u00f6nemlerinde G\u00fcne\u015f do\u011farken veya batarken (fazla parlak de\u011filken) \u00f6zel e\u011fitim sonunda G\u00fcne\u015f lekelerinin aletsiz g\u00f6zlenebilece\u011fini iddia etmektedir. (2000- 2001 y\u0131llar\u0131nda G\u00fcne\u015f, leke \u00e7evriminin maksimum d\u00f6neminde bulunacakt\u0131r. Bu y\u0131llarda G\u00fcne\u015f lekelerinin aletsiz g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fini, G\u00fcne\u015f do\u011farken veya batarken deneyebilirsiniz.)<\/p>\n Yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6zlemler olduk\u00e7a duyarl\u0131 olan eski \u00c7inliler M.\u00d6.100 y\u0131llar\u0131nda Ay\u2019\u0131n evrelerini ve baz\u0131 Ay ve G\u00fcne\u015f tutulmalar\u0131n\u0131 tahmin edebiliyorlard\u0131. Eski \u00c7inliler de astronomik olaylar\u0131 astrolojik anlamda yorumluyorlar. Yerde meydana gelen olaylarla g\u00f6k olaylar\u0131 aras\u0131nda kuvvetli ili\u015fkiler oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n Mayalar:<\/strong><\/p>\n Yaln\u0131z, bu kay\u0131tlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi tarihlerle arkeolojik kay\u0131tlardan \u00e7\u0131kart\u0131lan tarihler uyu\u015fmamaktad\u0131r. Hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen bu \u00e7eli\u015fkide astronomik kay\u0131tlar Maya medeniyeti i\u00e7in daha geri tarihler vermektedir.<\/p>\n Chich\u00e9n Itz\u00e1 daki g\u00f6zlemevi (Resim 7). G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u0131smen y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan pencereler g\u00fcn do\u011fumunu, g\u00fcnbat\u0131m\u0131n\u0131, Ven\u00fcs ve Ay\u2019\u0131n hareketlerini izlemek ama\u00e7l\u0131 stratejik bir yerle\u015fime sahiptir.<\/p>\n <\/p>\n Eski Yunanl\u0131lar:<\/strong><\/p>\n Babil\u2019liler taraf\u0131ndan yap\u0131lan duyarl\u0131 ve uzun zaman aral\u0131klar\u0131n\u0131 kapsayan astronomik g\u00f6zlemler eski Yunan astronomisinin temelini olu\u015fturmu\u015ftur. Eski Yunanl\u0131lar, astronomik olaylardan \u00e7ok onlar\u0131n nedenleri \u00fczerinde durmu\u015flar ve ilk evren modellerini olu\u015fturmu\u015flard\u0131r. Bu modellerde y\u0131ld\u0131zlar\u0131n tanr\u0131lara ili\u015fkin m\u00fckemmel cisimler oldu\u011fu ve m\u00fckemmel hareketler yapt\u0131klar\u0131 kabul edilmi\u015fti.<\/p>\n Eski Yunanl\u0131lar\u0131n bu m\u00fckemmel hareket dedikleri d\u00fczg\u00fcn dairesel hareket var say\u0131m\u0131d\u0131r. Kepler zaman\u0131na kadar astronomik d\u00fc\u015f\u00fcncenin vaz ge\u00e7ilmeyen bir var say\u0131m\u0131 olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Pitagor, Yer \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 uzun yolculuklar sonunda onun k\u00fcre bi\u00e7imli oldu\u011funa inanm\u0131\u015ft\u0131. Yer\u2019in yuvarlak oldu\u011funa inand\u0131klar\u0131 halde bu okuldan hi\u00e7 kimse onun d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmam\u0131\u015ft\u0131. Bu okula g\u00f6re 10 say\u0131s\u0131 1 + 2 + 3 + 4 = 10 oldu\u011fu i\u00e7in m\u00fckemmeldi. O zaman 9 farkl\u0131 g\u00f6k cismi (Yer, Ay, G\u00fcne\u015f, be\u015f gezegen ve sabit y\u0131ld\u0131zlar) g\u00f6zleniyordu.<\/p>\n M\u00fckemmellik ve simetri nedeniyle bu say\u0131 10 olmal\u0131yd\u0131. 10. cisim olarak Yer\u2019in bir e\u015fi oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fcler. Yine bu okula g\u00f6re 10 farkl\u0131 g\u00f6k cismi Yer\u2019in e\u015fi taraf\u0131ndan \u00f6rt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmeyen bir ate\u015f merkezi etraf\u0131nda y\u00f6r\u00fcnge hareketi yapmaktayd\u0131. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re Yer, ilk kez y\u00f6r\u00fcnge hareketi yapan bir gezegen olarak dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n M.\u00d6. 467 y\u0131l\u0131nda Yunanistan\u2019a d\u00fc\u015fen demirli g\u00f6k ta\u015f\u0131n\u0131n G\u00fcne\u015ften geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen Anaxagoras (Anaksagoras) (M.O. 500- 428) G\u00fcne\u015f\u2019in yak\u0131n ve Yunanistan\u2019\u0131n bir par\u00e7as\u0131 kadar k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011funu, maddesinin de erimi\u015f demir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc; Anaxagoros\u2019a g\u00f6re Yer, d\u00fczd\u00fc; Ay\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc G\u00fcne\u015f\u2019inki kadard\u0131 ve Ay, G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yordu. Anaxagoras bu g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle cezaland\u0131r\u0131lmak istenmi\u015f, Perikles taraf\u0131ndan \u00f6l\u00fcmden kurtar\u0131larak s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n Daha sonraki d\u00f6nemin \u00f6nemli bir okulu Plato (Eflatun)\u2019nun (M.\u00d6. 427- 347) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Plato kendisi Pitagor okulundan etkilenmi\u015f ve o okulun g\u00f6r\u00fc\u015flerini geli\u015ftirmi\u015ftir. Evrende geometrik bir d\u00fczenin varl\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131\u015f ve yedi g\u00f6k cismi i\u00e7in inand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6reli uzakl\u0131klar\u0131 (Ay- 1, G\u00fcne\u015f- 2, Ven\u00fcs- 3, Merk\u00fcr- 4, Mars- 8, J\u00fcpiter- 9, Sat\u00fcrn- 27); 1, 2, 4, 8 ve 1, 3, 9, 27 \u015feklindeki iki geometrik seriyle g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n Plato, Pitagor okulunun inand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6k cisimlerini ta\u015f\u0131yan ve g\u00f6r\u00fcnmeyen m\u00fczikli kristal k\u00fcreler kavram\u0131na da inanm\u0131\u015f ve onu geli\u015ftirmi\u015ftir. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Plato, g\u00f6k cisimlerinin g\u00fcnl\u00fck g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hareketlerinin Yer\u2019in d\u00f6nmesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Yayg\u0131n olan Plato (Eflatun) okulunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Yer\u2019in di\u011fer b\u00fct\u00fcn g\u00f6k cisimlerinden farkl\u0131 oldu\u011funu ve onun evrenin merkezinde olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Yer merkezli evren modelini eski Yunan\u2019da ilk kez Eudoxus (Eudoksus) (M.\u00f6. 408- 355)\u2019un ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Eudoxus\u2019a g\u00f6re Ay, G\u00fcne\u015f ve bilinen 5 gezegen sabit olan Yer etraf\u0131nda ayn\u0131 merkezli \u00e7emberlerde dolan\u0131rlar, ikincil k\u00fcre (epicycle) kavram\u0131n\u0131 da gezegenler kuram\u0131na sokan Eudoxus\u2019tur.<\/p>\n Eudoxus, geli\u015ftirdi\u011fi modelin g\u00f6zlemleri tam sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, Philolaos (Filolaus)\u2019un var sayd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeyen k\u00fcreler \u00fczerinde daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve g\u00f6r\u00fcnmeyen ba\u015fka k\u00fcrelerin var olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Ona g\u00f6re gezegenler bu ikincil k\u00fcreler \u00fczerinde bulunuyorlard\u0131. Eudoxus\u2019un evren modelinde g\u00f6r\u00fcnmeyen toplam k\u00fcre say\u0131s\u0131 27 dir.<\/p>\n Daha sonradan desteklenip Galluppus, Aristo, Hipparchus (Hiparkos) ve Ptolemy (Arap d\u00fcnyas\u0131nda Batlamyus olarak bilinir) taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bu Yer merkezli modelde gezegenlerin karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hareketleri kolayca a\u00e7\u0131klanabiliyordu fakat g\u00f6zlemlerin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a modelden olan sapmalar\u0131 a\u00e7\u0131klayabilmek i\u00e7in ikincil k\u00fcre say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak gerekiyordu.<\/p>\n Aristo, Yer\u2019in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u00fcre oldu\u011funu iki \u00f6nemli kan\u0131tla g\u00f6stermi\u015ftir. Ay tutulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Yer\u2019in Ay \u00fczerindeki g\u00f6lge s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n geni\u015f bir yay olmas\u0131 ve Yer \u00fczerinde g\u00fcneye gidildik\u00e7e yeni y\u0131ld\u0131zlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131. Aristo, kutup \u0131\u015f\u0131mas\u0131, akan y\u0131ld\u0131z ve kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n Yer\u2019in \u00fcst atmosferindeki olaylar oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Aristo d\u00f6neminde ya\u015fayan Heraklit (M.\u00d6. 388-315) k\u00fcresel Yerin bir eksen etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, evrenin sonsuz oldu\u011funu Merk\u00fcr ve Ven\u00fcs\u2019\u00fcn G\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrmesine kar\u015f\u0131n Aristo\u2019nun inand\u0131r\u0131c\u0131 kan\u0131tlarla s\u00fcsledi\u011fi filozofik g\u00f6r\u00fc\u015fleri tutunmu\u015f, yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f ve etkilerini Avrupa\u2019 da r\u00f6nesans d\u00f6nemine kadar s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Aristo zamanlar\u0131nda bilinen 5 gezegen (Merk\u00fcr, Ven\u00fcs, Mars, J\u00fcpiter ve Sat\u00fcrn), Ay ve G\u00fcne\u015f sihirli 7 say\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu.<\/p>\n Yer, o zaman gezegen say\u0131lm\u0131yor ve ona her bak\u0131mdan b\u00fcy\u00fck bir ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131n\u0131yordu.\u00a0 Yer\u2019in etraf\u0131nda 7 g\u00f6k cismine ili\u015fkin 7 g\u00f6r\u00fcnmeyen kristal k\u00fcre evreni 7 katmana ay\u0131r\u0131yordu. Tek tanr\u0131l\u0131 dinlerin kutsal kitaplar\u0131nda s\u0131k s\u0131k s\u00f6z\u00fc edilen \u201c7 kat g\u00f6k\u201d kavram\u0131 buradan gelmektedir. Haftan\u0131n 7 g\u00fcn olmas\u0131 da ayn\u0131 kaynakl\u0131d\u0131r. Hatta m\u00fczik notalar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 da 7 katl\u0131 evren modeliyle ilgilidir.<\/p>\n O zamanki inan\u0131\u015fa g\u00f6re 7 g\u00f6k cismini ta\u015f\u0131yan 7 b\u00fcy\u00fck g\u00f6r\u00fcnmez k\u00fcre kristalden yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131 ve d\u00f6nerlerken \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 ses g\u00fcnahlar\u0131ndan ar\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerce duyulabilmekteydi. Eski Yunan\u2019da bu t\u00fcr ki\u015filerin duyduklar\u0131 sesleri taklit etmeleriyle yedi kristal k\u00fcrenin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ses olarak yedi temel m\u00fczik notas\u0131 ve ikincil k\u00fcrelerin sesleriyle de bemoller, diyezler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/p>\n Aristo\u2019dan y\u00fczy\u0131l kadar sonra Samos\u2019lu Aristarchus (M.O. 312- 230), ilk kez G\u00fcne\u015f merkezli bir evren modeli ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Aristarchus G\u00fcne\u015f\u2019i, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle, evrenin merkezine koyup G\u00fcne\u015f merkezli modeli savunmu\u015f olabilir.<\/p>\n![\"1\"](\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/11.jpg\")
<\/a>Kay\u0131tlara g\u00f6re M.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da y\u0131ld\u0131z\u0131n konum g\u00f6zlemlerini yapm\u0131\u015flar ve bunlar\u0131 kaydetmi\u015flerdir (Resim 1). Sistemli g\u00f6zlemler i\u00e7in g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc b\u00f6lgelere ay\u0131rm\u0131\u015flar, her b\u00f6lgeye y\u0131ld\u0131zlar\u0131n olu\u015fturduklar\u0131 hayvan veya e\u015fya isimlerini vermi\u015flerdir. Bu g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z tak\u0131my\u0131ld\u0131zlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 onlar olu\u015fturmu\u015ftur. Kitab\u0131n sonundaki tak\u0131my\u0131ld\u0131zlar listesine ve g\u00f6k haritas\u0131ndaki yerlerine bak\u0131n\u0131z.<\/p>\n<\/a><\/a><\/a><\/a>Eski bir \u00c7in paras\u0131nda y\u0131ld\u0131z tak\u0131mlar\u0131, samanyolu ve di\u011fer baz\u0131 g\u00f6k cisimleri betimlenmi\u015f. Para 79 mm \u00e7ap\u0131nda ve 3,5 mm kal\u0131nl\u0131ktad\u0131r (Resim 5). Paran\u0131n arka y\u00fcz\u00fcnde bir y\u0131ld\u0131z ve bir hilal betimlenmi\u015f (Resim 6).<\/p>\n<\/a>Orta Amerika\u2019da medeniyet kuran Mayalar\u0131n \u00e7ok eski zamanlardan beri astronomik olaylar\u0131 g\u00f6zledikleri san\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, M.\u00d6. 3379 da olu\u015fan bir tam Ay tutulmas\u0131n\u0131n Mayalar taraf\u0131ndan yap\u0131lan g\u00f6zlem kayd\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok Maya yap\u0131tlar\u0131nda rastlanan astronomik olaylara ili\u015fkin kay\u0131tlar onlar\u0131n geli\u015fmi\u015f bir takvim kulland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<\/a>Eski Yunanl\u0131lar\u0131n bildi\u011fimiz ilk do\u011fa filozofu Tales\u2019e (M.\u00d6. 640- 546) g\u00f6re (Resim 8) Yer, suda y\u00fczen yass\u0131 bir diskti Tales gezegenlerin ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n hareketleri hakk\u0131nda hi\u00e7 yorum yapmam\u0131\u015ft\u0131. Tales\u2019in \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 Anaksimander (M.\u00d6. 611- 547) ise Yer\u2019in uzayda y\u00fczen bir silindir oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. M.O. 6. y\u00fczy\u0131lda birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki okul olu\u015fmu\u015f. Bunlardan Xenophanes (Senofanes) (M.\u00d6. 570- 500) okuluna g\u00f6re Yer, d\u00fcz ve sonsuz boyuttayd\u0131, ikinci Pitagor (Pisagor) (M.\u00d6 580- 500) okulu daha \u00e7ok g\u00f6zlemlere dayan\u0131yordu.<\/p>\n