{"id":2192,"date":"2015-07-08T20:24:19","date_gmt":"2015-07-08T17:24:19","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=2192"},"modified":"2015-07-08T20:24:19","modified_gmt":"2015-07-08T17:24:19","slug":"tip-tarihin-bilinen-ilk-protezi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/07\/tip-tarihin-bilinen-ilk-protezi\/","title":{"rendered":"TIP TAR\u0130H\u0130N B\u0130L\u0130NEN \u0130LK PROTEZ\u0130"},"content":{"rendered":"<p>Arkeologlar, antik M\u0131s\u0131r d\u00f6nemine ait olan yapay ayak parmaklar\u0131n\u0131n, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sadece kozmetik amac\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak d\u00fcnyan\u0131n ilk protezleri olabilece\u011fini ifade etti.<br \/>\nArkeologlar, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Nil Nehri kenar\u0131nda yatan antik Luksor kentine yap\u0131lan kaz\u0131larda \u00fc\u00e7 par\u00e7a ah\u015fap ve deriden ayak parma\u011f\u0131 buldu. Tarihin ilk protezi olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen ve M.\u00d6 950-710 y\u0131llar\u0131na ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen parmaklar, kad\u0131n bir mumyan\u0131n mezar\u0131nda bulundu. Arkeologlar ayr\u0131ca, M.\u00d6 600 y\u0131l\u0131na i\u015faret eden, ezilmi\u015f ka\u011f\u0131ttan yap\u0131lm\u0131\u015f bir ayak parma\u011f\u0131 da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/21.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"  wp-image-2194 alignleft\" src=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/21.jpg\" alt=\"2\" width=\"441\" height=\"254\" srcset=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/21.jpg 602w, http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2015\/07\/21-300x173.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 441px) 100vw, 441px\" \/><\/a>\u0130ngiltere\u2019nin Manchester \u00dcniversitesi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Dr. Jacky Finch, ke\u015ffedilen parmaklar\u0131n kozmetik ama\u00e7lara m\u0131 hizmet etti\u011fini, yoksa kullanan ki\u015finin y\u00fcr\u00fcmesine mi yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu konusunda ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131. Bilim insanlar\u0131, antik M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n \u00f6len ki\u015finin mezar\u0131na geleneksel olarak sahte v\u00fccut par\u00e7alar\u0131 koydu\u011funu bilse de, bu par\u00e7alar\u0131n sadece bir rit\u00fcelin par\u00e7as\u0131 olmakla kalmayabilece\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Finch, ara\u015ft\u0131rmas\u0131 hakk\u0131nda, \u201cBulunan parmaklar\u0131n hangi amaca hizmet etti\u011fini anlamak i\u00e7in M\u0131s\u0131r bilimi uzmanlar\u0131na dan\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra protezlere ili\u015fkin bilgisayar modellerine dayanan analizler ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz laz\u0131m\u201d dedi. Finch, ayak ba\u015f parma\u011f\u0131 olmayan iki g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn yard\u0131m\u0131yla, bulunan sahte parmaklar\u0131n insan aya\u011f\u0131na uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etti.<\/p>\n<p>Salford \u00dcniversitesi\u2019nin Rehabilitasyon ve \u0130nsan Performans\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019ne ba\u011fl\u0131 Gait Laboratuvar\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen testlerde, antik sahte parmaklar\u0131 kullanan g\u00f6n\u00fcll\u00fclerin nas\u0131l hareket etti\u011fi kameralar ve bilgisayar programlar\u0131yla takip edildi.<\/p>\n<p><strong>RAHAT Y\u00dcR\u00dcMEY\u0130 BA\u015eARDILAR<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcll\u00fclere, ilk olarak ayakkab\u0131yla 12 metre y\u00fcr\u00fcmeleri s\u00f6ylendi. Ard\u0131ndan, sahte parmaklar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 sandaletleri giyerek ayn\u0131 mesafeyi y\u00fcr\u00fcmeleri istendi. 10 \u00f6zel kamera deneklerin hareketini takip ederken, \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri \u00f6zel mat, ad\u0131mlar\u0131n bas\u0131nc\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7t\u00fc. \u00d6l\u00e7\u00fcmler sonucunda, sol aya\u011fa dayand\u0131r\u0131lan en iyi 10 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f tespit edildi.<br \/>\n\u00d6l\u00e7\u00fcmler, ilk denek ezilmi\u015f ka\u011f\u0131ttan yap\u0131lan parma\u011f\u0131 sandaletli ve sandaletsiz olarak giydi\u011finde, sol ayak ba\u015f parma\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 b\u00fck\u00fclme kabiliyetinin y\u00fczde 87\u2019sini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Ah\u015fap-deri yap\u0131m\u0131 olan \u00fc\u00e7 parmakla yap\u0131lan test ise y\u00fczde 78 ba\u015far\u0131 oran\u0131nda kald\u0131. \u0130kinci dene\u011fin testinde ise sandalet olsun olmas\u0131n, protezlerle y\u00fczde 60-63 aras\u0131nda bir b\u00fck\u00fclme kabiliyeti elde edildi.<\/p>\n<p>Protez parmaklar\u0131 giydikleri zaman, deneklerin bas\u0131n\u00e7 hareketleri a\u015f\u0131r\u0131 bir de\u011fer g\u00f6stermedi. Bu bulgu, protezlerin kullan\u0131m\u0131nda ger\u00e7ek dokulara zarar olu\u015fturacak bir olumsuzlu\u011fun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Ancak protezlerle beraber kullan\u0131lan sandalet tek ba\u015f\u0131na giyildi\u011finde, ayakta rahats\u0131zl\u0131k hissi olu\u015ftu.<br \/>\nFinch, \u201cBas\u0131n\u00e7 verileri, ayak ba\u015f parma\u011f\u0131 eksik oldu\u011fu zaman antik M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n sandalet giymekte zorland\u0131klar\u0131na i\u015faret etti&#8230; Tabii ki daha rahat y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in \u00e7orap veya ayakkab\u0131 giyiyor olabilirlerdi. Ancak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z, protez parmaklarla sandalet giymenin \u00e7ok daha rahat oldu\u011funu g\u00f6steriyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>Denekler, testlerin sonucunda ezilmi\u015f ka\u011f\u0131ttan yap\u0131lan ve iyi bir kozmetik aksesuar\u0131 oldu\u011fu bilinen antik parmakla y\u00fcr\u00fcmenin daha rahats\u0131z edici oldu\u011funu s\u00f6yledi. \u00d6te yandan, ah\u015fap-deri parmaklar son derece rahat bulunurken, g\u00f6n\u00fcll\u00fclerden bir tanesi b\u00f6yle bir protez kullanmaya ba\u015flayabilece\u011fini ifade etti.<br \/>\nFinch, \u201cElde edilen sonu\u00e7lara bak\u0131l\u0131rsa, antik M\u0131s\u0131r\u2019a ait baz\u0131 orijinal eserlerin protez ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz\u201d dedi.<br \/>\n<strong>Kaynak:<\/strong> ntv.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkeologlar, antik M\u0131s\u0131r d\u00f6nemine ait olan yapay ayak parmaklar\u0131n\u0131n, san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi sadece kozmetik amac\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak d\u00fcnyan\u0131n ilk protezleri olabilece\u011fini ifade etti. Arkeologlar, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Nil Nehri kenar\u0131nda yatan antik Luksor kentine yap\u0131lan kaz\u0131larda \u00fc\u00e7 par\u00e7a ah\u015fap ve deriden ayak parma\u011f\u0131 buldu. Tarihin ilk protezi olabilece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen ve M.\u00d6 950-710 y\u0131llar\u0131na ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen parmaklar, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2193,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-2192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gizemli-arkeolojik-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2192"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2195,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2192\/revisions\/2195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2193"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}