{"id":2454,"date":"2015-07-22T10:22:53","date_gmt":"2015-07-22T07:22:53","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=2454"},"modified":"2015-08-13T17:00:28","modified_gmt":"2015-08-13T14:00:28","slug":"dikilitasta-ne-yaziyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/07\/dikilitasta-ne-yaziyor\/","title":{"rendered":"Dikilita\u015fta Ne Yaz\u0131yor?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130stanbul Sultanahmet Meydan\u0131\u2019ndaki dikilita\u015f \u00fczerindeki metinde ne yaz\u0131l\u0131?<\/p>\n<p>Bug\u00fcn \u0130stanbul\u2019da dikilita\u015f ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz an\u0131t, Eski M\u0131s\u0131r eseri. Eski M\u0131s\u0131r\u2019dan \u00e7\u0131kar\u0131larak d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli kentlerine dikilita\u015flar g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc olmu\u015f. \u0130stanbul\u2019daki dikilita\u015f ilk olarak M\u00d6 1547 y\u0131llar\u0131nda Firavun III. Tutmosis ad\u0131na Yunanl\u0131lar\u0131n Heliopolis ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Annu kentinde dikilmi\u015f. \u00dczerinde Hiyeroglif yaz\u0131s\u0131 ile Tutmosis\u2019in zaferleri yaz\u0131lm\u0131\u015f. Ta\u015f ilk olarak Bizans \u0130mparatoru Constantinus\u2019un dikkatini \u00e7ekmi\u015f ve M\u0131s\u0131rl\u0131lara bir mektup yazarak bu ta\u015f\u0131n kendisine g\u00f6nderilmesini istemi\u015f:<br \/>\n\u201cGemileriniz Karadeniz\u2019e \u00e7\u0131karken sizleri c\u00f6mert\u00e7e kar\u015f\u0131layan ve beslenmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funuz bu \u015fehrin g\u00fczelle\u015fmesine katk\u0131n\u0131z olmas\u0131 i\u00e7in bu yekpare ta\u015f\u0131 yollaman\u0131z yerinde olur.\u201d<\/p>\n<p>Dikilita\u015f\u2019\u0131n \u0130stanbul\u2019a ne zaman g\u00f6nderildi\u011fi tam olarak bilinmiyor. Bilinen, ta\u015f\u0131n kente geldikten sonra uzun s\u00fcre yerde yatmas\u0131. \u0130mparator Thedosius ba\u015fa ge\u00e7tikten sonra bu dikilita\u015f\u2019\u0131 hat\u0131rlam\u0131\u015f. Bir\u00e7ok zafer kazanan imparator, belki bu zaferlerini anlatmas\u0131 i\u00e7in M\u0131s\u0131r krallar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bir dikilita\u015f dikmek istiyordu. Kad\u0131rga liman\u0131ndan hipodroma kadar olan mesafede \u00f6zel bir yol haz\u0131rlat\u0131larak ta\u015f\u0131n bug\u00fcnk\u00fc yerine ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcn, burada bir kaide \u00fczerine dikilmesiyse 32 g\u00fcn s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Belki bu s\u0131rada belki de daha \u00f6nce ta\u015f\u0131n\u0131rken alt k\u0131sm\u0131ndaki hiyerogliflerden biri zarar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Ta\u015f, 390 y\u0131llar\u0131nda Bizans \u0130mparatoru Theodosius\u2019un emriyle Hipodrom\u2019a dikildi. Kaidedeki kabartmalar \u00fczerinde I. Theodosius, o\u011fullar\u0131, kar\u0131s\u0131, Arkedios, Honorios ile \u0130mparator II. Valantinianos g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ayr\u0131ca Hipodrom sahneleri ve an\u0131t\u0131n dikili\u015fini g\u00f6steren tasvirler de vard\u0131r.<br \/>\nPembe granitten yekpare yap\u0131lm\u0131\u015f 19,6 , kaidesiyle birlikte 24,87 metre y\u00fcksekli\u011finde olan ta\u015f\u0131n d\u00f6rt y\u00fcz\u00fcndeki metinse dilimize yakla\u015f\u0131k \u015f\u00f6yle \u00e7evriliyor:<\/p>\n<p>Kuzeybat\u0131 cephesi:<br \/>\n\u201c18. s\u00fclaleden Yukar\u0131 ve Asa\u011fi M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n sahibi 3. Tutmosis, Tanr\u0131 Amon\u2019a kurban\u0131n\u0131 sunduktan sonra Horus\u2019un yard\u0131m\u0131yla b\u00fct\u00fcn denizleri ve nehirleri h\u00fckm\u00fc alt\u0131na alarak h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuzuncu y\u0131l\u0131 bayram\u0131nda bu s\u00fctunu daha nice zamanlar\u0131n getirece\u011fi bayramlar i\u00e7in yapt\u0131rd\u0131 ve dikti.\u201d<\/p>\n<p>Kuzey cephesi:<br \/>\n\u201cGizli ve kutsal ismin her tecellisine mazhar olan tanr\u0131 Amon\u2019a kurban\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir acz i\u00e7inde sunduktan sonra, ondan yard\u0131mlar dilenerek g\u00fcneyin dostu, dinin nuru iki tac\u0131n (A\u015fa\u011f\u0131 ve Yukar\u0131 M\u0131s\u0131r) sahibi, kudretli h\u00fck\u00fcmdar \u00fclkesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Mezopotamya\u2019ya kadar g\u00f6t\u00fcrmeye azmetti.\u201d<\/p>\n<p>G\u00fcneydo\u011fu cephesi:<br \/>\n\u201cG\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu s\u0131rada sahip oldu\u011fu alt\u0131n renkleri d\u00fcnyaya yayan Horus\u2019un verdi\u011fi kuvveti, serveti, kuvvetli sevgi, sayg\u0131y\u0131 ta\u015f\u0131yan ve A\u015fa\u011f\u0131 ve Yukar\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n tac\u0131na sahip olan ve bizzat G\u00fcne\u015f taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f olan firavun, bu eseri babas\u0131 Ra i\u00e7in yapt\u0131rd\u0131.\u201d<\/p>\n<p>G\u00fcney Cephesi:<br \/>\n\u201cTanr\u0131 Horus\u2019un l\u00fctfuna mazhar olan ve G\u00fcne\u015f\u2019in o\u011flu unvan\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan A\u015fa\u011f\u0131 ve Yukar\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olan firavun, kudret ve adaletle b\u00fct\u00fcn ufuklara nur sa\u00e7t\u0131. Ordusunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti. Akdeniz\u2019de dola\u015ft\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 ma\u011flup etti. S\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Naharin\u2019e kadar yayd\u0131. Mezopotamya\u2019ya azimle gitti, b\u00fcy\u00fck sava\u015flar yapt\u0131.\u201d<\/p>\n<p>Dikilita\u015f\u0131n kaidesinde yer alan yaz\u0131larsa Do\u011fu Roma \u0130mparatorlu\u011funda adet oldu\u011fu \u00fczere Grek\u00e7e ve Latince yaz\u0131lm\u0131\u015f. Grek\u00e7e yaz\u0131 bir anlat\u0131c\u0131 a\u011fz\u0131ndan \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>\u201cDevaml\u0131 bir suretle yerde duran bu ta\u015f\u0131 dikme cesaretini \u0130mparator Theodosius g\u00f6sterdi ve yard\u0131m\u0131na Proclus \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131. Bu \u015fekilde otuz iki g\u00fcnde yerine dikildi.\u201d<\/p>\n<p>Latince metinse ta\u015f\u0131n a\u011fz\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6nceleri direnmi\u015ftim; fakat y\u00fcce efendimizin emirlerine itaat ederek, yenilen tiranlar \u00fczerinde zafer \u00e7elengini ta\u015f\u0131mam gerekti. Her \u015fey Theodosius ve onun kesintisiz s\u00fclalesine boyun e\u011fiyor. Bana da galip geldiler ve reis Proclus\u2019un idaresi alt\u0131nda otuz g\u00fcnde y\u00fckselmeye mecbur oldum.\u201d<br \/>\nAl\u0131nt\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0130stanbul Sultanahmet Meydan\u0131\u2019ndaki dikilita\u015f \u00fczerindeki metinde ne yaz\u0131l\u0131? Bug\u00fcn \u0130stanbul\u2019da dikilita\u015f ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz an\u0131t, Eski M\u0131s\u0131r eseri. Eski M\u0131s\u0131r\u2019dan \u00e7\u0131kar\u0131larak d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli kentlerine dikilita\u015flar g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc olmu\u015f. \u0130stanbul\u2019daki dikilita\u015f ilk olarak M\u00d6 1547 y\u0131llar\u0131nda Firavun III. Tutmosis ad\u0131na Yunanl\u0131lar\u0131n Heliopolis ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Annu kentinde dikilmi\u015f. \u00dczerinde Hiyeroglif yaz\u0131s\u0131 ile Tutmosis\u2019in zaferleri yaz\u0131lm\u0131\u015f. Ta\u015f ilk olarak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2510,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-2454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gizemli-arkeolojik-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2454"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2512,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454\/revisions\/2512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2510"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}