{"id":2993,"date":"2015-09-06T00:56:35","date_gmt":"2015-09-05T21:56:35","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=2993"},"modified":"2015-11-09T22:02:14","modified_gmt":"2015-11-09T20:02:14","slug":"inka-maya-aztek-ve-turk-ortak-kulturu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/09\/inka-maya-aztek-ve-turk-ortak-kulturu\/","title":{"rendered":"\u0130NKA, MAYA, AZTEK VE T\u00dcRK ORTAK K\u00dcLT\u00dcR\u00dc"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Asya\u2019da uygarl\u0131k yaratan T\u00fcrkler ile Amerika k\u0131tas\u0131nda ya\u015fayan eski uygarl\u0131klar Maya- Aztek- Olmek uygarl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda sembollerle ba\u015flayan benzerlik, bir s\u00fcr\u00fc konuda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 noktalara ula\u015ft\u0131.<br \/>\nAsya\u2019da Hitit G\u00fcne\u015fi olarak bilinen sembolde ki TENGR\u0130 (yani evrenin her yerindeki tanr\u0131) ile Maya ve Aztek tanr\u0131s\u0131 Quetzalcoatl \u2018\u0131n sembol\u00fc aras\u0131ndaki benzerlik kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya de\u011fer. Hele bu tanr\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 \u201ckutsal katl\u0131\u201d olarak okudu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek anlamsal ve sembolik benzerlik iyice artar. (Kutsal katl\u0131, Tengri ile ayn\u0131 anlamdad\u0131r)<br \/>\nMaya ve Aztek tanr\u0131 isimlerinde T\u00fcrk\u00e7e ile ba\u015fka ho\u015f benzerlikler de mevcuttur.<\/p>\n<p>Chac: Yani \u201c\u00c7ak\u201d Mayalar\u0131n y\u0131ld\u0131r\u0131m ve \u015fim\u015fek tanr\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7ak \u015feklinde okunan bu s\u00f6zc\u00fck halen bile dilimizde \u201c\u015eim\u015fek \u00e7akt\u0131\u201d \u015feklinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Kinich Ahau: Maya g\u00fcne\u015f tanr\u0131s\u0131d\u0131r. Kinich veya K\u00fcni\u015f, T\u00fcrk\u00e7e \u201cG\u00fcne\u015f\u201d kelimesi ile neredeyse birebir ayn\u0131d\u0131r. Eski T\u00fcrk inanc\u0131nda \u201cK\u00fcnhan\u201d G\u00fcne\u015f-Han ad\u0131 kutsal g\u00fcne\u015fe verilen isimlerden biridir. Ahau ile Han s\u00f6zlerinin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ise dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p>Xiuhtecuhtli: ate\u015f ve zaman tanr\u0131s\u0131d\u0131r, \u00e7ifte g\u00f6reve sahiptir ve \u00e7ifte kutlu olarak okunabilir.<br \/>\nTezcatlipoca: Tez = h\u0131zl\u0131, Katl\u0131 = Kat eden (hareket eden) ve B den P ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle Bora s\u00f6z\u00fc \u201cpoca\u201d \u015feklini alm\u0131\u015f olabilir. Tezkatl\u0131bora r\u00fczg\u00e2r tanr\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Xochiquetzal: G\u00fczellik ve \u00e7i\u00e7ek tanr\u0131\u00e7as\u0131 idi. Burada \u201cquetzal\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kutsal oldu\u011funu Xochi\u2019nin \u00e7ok oldu\u011funu kabul edersek bu durumda \u201c\u00c7ok kutsal\u201d ad\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur.<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanan K\u0131z\u0131lderili dilinde kullan\u0131lan kelimeler ile T\u00fcrk\u00e7e aras\u0131ndaki benzerlikler ger\u00e7ekten dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n<p>Yat-k\u0131: yat\u0131lan ev<br \/>\nTamazkal: Hamam, temiz kalmak<br \/>\nYanunda: yan\u0131nda<br \/>\nT- s\u00fcn: uzun<br \/>\nMisssigi: M\u0131s\u0131r<br \/>\nTepek: tepe<br \/>\nHu: selam<br \/>\nT\u00fcre: t\u00f6re<br \/>\nTete: dede<br \/>\nAt\u0131\u015f-ka: ate\u015f<br \/>\nA\u015f- k\u00f6z: yemek<br \/>\nYu: su<br \/>\nYu-mak: y\u0131kamak<br \/>\nK\u00f6\u00e7: g\u00f6\u00e7<br \/>\nTekun: tekin<br \/>\nAta\u011f: ata<br \/>\nYa\u015f\u0131l: ye\u015fil<br \/>\n\u00c7akira: \u00e7ak\u0131r<br \/>\nK\u00fcn: G\u00fcn<br \/>\nAtapaskan: K\u0131z\u0131lderili kabilesinin ad\u0131<br \/>\nAta-Hualpa: Son Maya kral\u0131n\u0131n ad\u0131<br \/>\nKalakmul, Uaxactun, Kopan: Maya \u015fehirlerinin isimleri.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131lderili kelimeleri ile T\u00fcrk\u00e7enin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu birka\u00e7 \u00f6rnek d\u0131\u015f\u0131nda Frans\u0131z dilbilimci Dumesnil, K\u0131z\u0131lderililerin kulland\u0131\u011f\u0131 320 kelimenin T\u00fcrk\u00e7e ile ayn\u0131 oldu\u011funu tespit etmi\u015ftir. Tarih\u00e7i Ord. Prof. Denis Sinor\u2019 un ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re, t\u00f6re, k\u00fclt\u00fcr, inan\u0131\u015f, din, semboller, dil ve gelenekler aras\u0131nda \u00e7ok ciddi benzerlikler mevcut. Baz\u0131 bilim adam\u0131 ve tarih\u00e7ilere g\u00f6re genetik incelemelerde de ciddi kan\u0131tlar tespit edilmi\u015ftir. (Gen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 etiklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan genellikle gizli yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kaynaklar\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131rl\u0131 ne yaz\u0131k ki.)<\/p>\n<p>Tarihteki ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re K\u0131z\u0131lderili gelenekleri ile T\u00fcrk gelenekleri aras\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da listelenen benzerlikler tespit edilmi\u015ftir. Tork isimli, hilal \u015feklinde kolyeyi t\u0131pk\u0131 Torkom\u2019lar gibi Bozok kabileleri olan sar\u0131\u015f\u0131n K\u0131z\u0131lderili kabilelerinden Navajo\u2019lar, \u015ean\u0131\u2019lar, Ocibya\u2019lar kemikten yap\u0131lm\u0131\u015f olarak boyunlar\u0131na takmaktad\u0131rlar. Bu \u201cTork\u201dlar\u0131, \u00c7okta K\u0131z\u0131lderilileri hilalin ortas\u0131na y\u0131ld\u0131z koyarak g\u00f6\u011fs\u00fc kaplayan geni\u015f bir Ay y\u0131ld\u0131z kolye olarak kullan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Mayalar kendi dillerine ayn\u0131 bizim ifademizle Mayanca demektedirler. Maya\u2019lar\u0131n Orta Amerika\u2019daki \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden olan \u201cYuka-tan\u201d isminin T\u00fcrkistan\u2019\u0131n Yok-Tan b\u00f6lgesinden gelme oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6lge S\u00fcmer T\u00fcrklerinin Mezopotamya\u2019ya g\u00f6\u00e7meden evvelki yerle\u015fim sahas\u0131 idi\u2026<\/p>\n<p>Bir di\u011fer Maya leh\u00e7esinde B\u0130Z i\u00e7in OGH s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131l\u0131yordu. Bu s\u00f6zc\u00fck de \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7edir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Asya k\u00f6kenli T\u00fcrk boylar\u0131na On-OK, Boz-Ok, \u00dc\u00e7-Ok dendi\u011fini biliyoruz. Buradaki OK s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc B\u0130Z demek olup topluluk ve boy anlam\u0131n\u0131 aktard\u0131\u011f\u0131 gibi, y\u00f6netici ki\u015finin de kendine OKH olarak hitap etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. K\u0131z\u0131lderili y\u00f6neticiler beyazlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda sa\u011f ellerini kald\u0131r\u0131p OGH veya UGH derlerdi. Yani \u201cY\u00f6netici olan ben (biz) seni (sizi) selaml\u0131yorum\u201d.<\/p>\n<p>Tahiti adas\u0131na ayak basan Kaptan Cook K\u0131z\u0131lderililerin ba\u015flar\u0131na takt\u0131klar\u0131 \u00e7i\u00e7ekten ba\u015fl\u0131\u011fa T\u00fcrk ad\u0131 verdiklerini 1769 y\u0131l\u0131nda tespit etmi\u015ftir.<br \/>\nFiji adalar\u0131nda Rotuma yerlilerinin dillerinin Altaik dil oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Endonezya adalar\u0131n\u0131n dillerinin de Altay dillerinden oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Doktor kelimesi yerine Ah-men, k\u0131r\u0131k \u00e7\u0131k\u0131k\u00e7\u0131ya Kak-bak, \u015fifac\u0131 hekime Ah-bak, \u00e7ocuk do\u011furtan ebeye ilk-alan-zah derlerdi. B\u00fct\u00fcn Altayl\u0131lar gibi K\u0131z\u0131lderililer birbirlerine amca, baba, teyze, hala, a\u011fabey diye hitap ederler. Maya K\u0131z\u0131lderililerinde 1878 y\u0131l\u0131nda el \u00f6pme \u00e2deti tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Mohavk K\u0131z\u0131lderilileri uzun e\u015fek oyunu da d\u00e2hil 12 Anadolu oyununun 11 tanesini bilmektedirler. G\u00fcre\u015f ise b\u00fct\u00fcn K\u0131z\u0131lderili kabilelerinde dua ile ba\u015flan\u0131lan en \u00f6nemli ata sporu olarak tatbik edilmektedir.<br \/>\nAnadolu T\u00fcrklerinin parmaklar aras\u0131na sicim gererek oynad\u0131klar\u0131 sicim oyunu Atapaskan ve Ke\u00e7uva kabilelerinde de oynanmaktad\u0131r. \u00dcstelik fig\u00fcrler ve isimler de ayn\u0131d\u0131r. E\u011fer Anadolu\u2019da bir fig\u00fcre y\u0131ld\u0131z deniliyorsa, K\u0131z\u0131lderililerde de y\u0131ld\u0131z denmektedir.<br \/>\n\u0130nka\u2019lar k\u00f6k s\u00fclalesine \u201cAy-ullu\u201d yani ulu soy demekle beraber, kendi y\u00f6neticilerine Kur-Hakan demekteydiler.<\/p>\n<p>\u0130nka\u2019lar \u00e7ocuklar\u0131na bir kahramanl\u0131k g\u00f6sterene kadar ad vermezlerdi. Ad verme i\u015flemi merasimle yap\u0131l\u0131rd\u0131 bir ki\u015fi \u00f6lene kadar bir d\u00fczine ad ve nam sahibi olabilirdi. (Dede Korkut Hik\u00e2yelerinden Bo\u011fa\u00e7 Han\u2019\u0131n hik\u00e2yesini hat\u0131rlat\u0131yor.)<\/p>\n<p>\u0130nkalar Kapaktokon Efsanesi ile birbirlerine b\u00fcy\u00fck benzerlik g\u00f6steriyor. Man\u00e7o Kahan\u2019\u0131n (Kapan\u2019\u0131n) atas\u0131 Atay (Atav) bir felaketten tek ba\u015f\u0131na kurtulur. Kayalarla kapal\u0131 bir ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Bir kurt \u201cEr- Ak- Koca\u201d nurlu bir tas verir. Atay bununla kayalar\u0131 eritir ve kavminin ba\u015f\u0131na ge\u00e7er. Cihangir bir devlet kurar. Bunun yan\u0131nda K\u0131rg\u0131zlar\u0131n Yarat\u0131l\u0131\u015f Efsanesi ile T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 Finlerin Kalavela Efsanesi kelime kelime K\u0131z\u0131lderililerin efsanesiyle ayn\u0131. ( Ergenekon Destan\u0131 )<\/p>\n<p>K\u0131na yakma b\u00fct\u00fcn K\u0131z\u0131lderili kabilelerinde, Anadolu ve Orta Asyal\u0131 Altayl\u0131lar gibi uygulanmaktad\u0131r. Be\u015fik kertmesi t\u00f6resi ayn\u0131 \u015fekilde yayg\u0131n bir t\u00f6redir.<\/p>\n<p>Lo\u011fusa kad\u0131n b\u00fct\u00fcn Altayl\u0131lar gibi kutsal say\u0131l\u0131rd\u0131. Lo\u011fusan\u0131n k\u0131rk\u0131n\u0131 yaparlard\u0131. \u00d6l\u00fclerini b\u00fct\u00fcn Altayl\u0131lar gibi, silahlar\u0131 ve at\u0131 ile birlikte \u201cKur-gan\u201dlara g\u00f6merler. Kan davas\u0131 bir t\u00f6re olarak uygulan\u0131rd\u0131.<br \/>\nMayalar \u00f6l\u00fcm y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Y\u0131l a\u015f\u0131 verirler, cenaze t\u00f6renlerinde erkekler y\u00fczlerine kara boyalar s\u00fcrerlerdi.<\/p>\n<p>Toltek K\u0131z\u0131lderililerinin gebelik ve bereket tanr\u0131s\u0131 Tez Katl\u0131 Poka ( Tez katl\u0131 bo\u011fa )d\u0131r. K\u0131z\u0131lderililerde cennet ve s\u0131rat k\u00f6pr\u00fcs\u00fc kavram\u0131 vard\u0131r. Cennete Vakui ( Akui \u2013 Alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan yer ) derlerdi.<br \/>\nSiu K\u0131z\u0131lderilileri\u2019nin 1870 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda Pap\u0131ti, Muhave, Kalamat, \u015eoson, Irok gibi kabilelerinde \u201c Hu \u201d \u00e7ekerek<\/p>\n<p>Bekta\u015fi semahlar\u0131na benzeyen ayinler yapt\u0131klar\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<br \/>\n\u0130nkalarda Kopuz benzeri bir saz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Aztek ve Mayalar \u00c7-\u015f\u0131ra ( \u015f\u0131ra ) isimli i\u00e7ki i\u00e7erler. \u0130nkalar ise bu i\u00e7kiye \u00c7ira derlerdi.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu Asya k\u00f6kenli diller T\u00fcrk\u00e7e ile ilgilidirler. Hepsi de ortak bir k\u00f6k dilden t\u00fcremi\u015ftir. Bu k\u00f6k dile \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e de diyebiliriz. Fakat Rus dilciler bu k\u00f6k dile Nostratik demeyi uygun bulmu\u015flard\u0131r.<br \/>\nNostratik hakk\u0131nda pek \u00e7ok yay\u0131n vard\u0131r. Fakat ne yaz\u0131k ki, bizim yerli dilcilerimiz \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e \u00fczerine asla e\u011filmemekte bu konuda ara\u015ft\u0131rma yapmad\u0131klar\u0131 gibi, yapanlar\u0131 da k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip alay etmektedirler.<br \/>\nBu ilgiyi veya ili\u015fkiyi bulup \u00e7\u0131karmak hem ho\u015f bir u\u011fra\u015f olmakta, hem de d\u00fcnya dilleri hakk\u0131nda daha derin bir bilgi elde etmemizi sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, \u201cMaya\u201d s\u00f6z\u00fc T\u00fcrk\u00e7e \u201ck\u00f6k, as\u0131l cevher\u201d anlam\u0131na gelir. Bira mayas\u0131, ekmek mayas\u0131 hepimizin bildi\u011fi s\u00f6zlerdir. \u015eu halde Maya k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e \u201cK\u00f6k k\u00fclt\u00fcr\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<br \/>\nKeza, \u201cAztek\u201d ad\u0131 da Az-tek \u015feklinde iki heceye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cAz fakat tek olan\u201d yani kendine has olan bir k\u00fclt\u00fcr anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Az s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc z-s d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ASYA s\u00f6z\u00fcnde vard\u0131r. Asya s\u00f6z\u00fc de \u201cAz-\u00f6y\u00fc\u201d demek olmaktad\u0131r. \u00d6y\u00fc s\u00f6z\u00fc \u201cyerle\u015fim b\u00f6lgesi\u201d demek olup bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201ck\u00f6y\u201d s\u00f6z\u00fc \u201cOK-\u00f6y\u00fc\u201d (Ok\u2019lar\u0131n yerle\u015fim b\u00f6lgesi) olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>OK ad\u0131 \u00d6n-T\u00fcrklerin kendilerine ve kendi y\u00f6neticilerine verdikleri bir isimdi. Bu konu olduk\u00e7a derin bir ara\u015ft\u0131rma konusu oldu\u011fundan daha ileride s\u00f6z edece\u011fim.<\/p>\n<p>ATAPASKAN dil gurubunun ad\u0131 da \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e olarak Ata-Ba\u015fkan \u015feklinden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim. Dilciler bu t\u00fcr benzetmeleri k\u00fc\u00e7\u00fcmserler ve hep \u201ctesad\u00fcf\u201d olarak g\u00f6z ard\u0131 ederler. Oysaki tesad\u00fcfler pek \u00e7ok olunca art\u0131k tesad\u00fcf olmaktan \u00e7\u0131karlar. Son Maya kral\u0131n\u0131n ad\u0131 da Ata-Hualpa idi. Hualpa s\u00f6z\u00fc Hu-Alp ( Y\u00fcce ) anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Kuzey Amerika\u2019da ya\u015fayan ve halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir di\u011fer gurubun ad\u0131 ANASAZI\u2019d\u0131r. Bu dil gurubunu da \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e Ana-S\u00f6z\u00fc ( anadil ) \u015feklinde ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda anlam\u0131 apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Maya k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi \u015fehirlerine verdikleri isimlere bir bakal\u0131m. Bunlardan baz\u0131lar\u0131: Tikal, Palenque, Kopan, Kalakmul, Uaxactun ve Altun-Ha \u015fehirleri veya daha do\u011frusu yerle\u015fim merkezleridir. \u015eimdi s\u0131ras\u0131yla bu yerle\u015fim adlar\u0131n\u0131 inceleyelim:<\/p>\n<p>Tikal: \u201c Teki l\u201d yani kendine has olan, tekil olan demek olmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cTik\u201d k\u00f6k s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e olup \u201ctek\u201d demektir. Tek s\u00f6z\u00fcn\u00fc K\u0131z\u0131lderili dillerde T\u0130K olarak buluyoruz. Yunanca i\u015faret parma\u011f\u0131na \u2018Dahtilo\u2019 denir ki bu da T\u0130K =&gt;TEK =&gt;TAH =&gt;DAH d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ile olu\u015fmu\u015ftur. Daktilo dedi\u011fimiz alet \u201cparmaklarla \u00e7al\u0131\u015fan\u201d demektir. Latince TE (sen) \u2018ikinci tekil ki\u015fi\u2019 demektir. Burada da i\u015faret parma\u011f\u0131 ile g\u00f6sterilen ikinci \u015fah\u0131s anlam\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Palenque: P sesinin asl\u0131 B sesidir. Yani Palenk \u015feklinde okunan bu \u015fehir ad\u0131 \u201cBar\u0131k\u201d s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayr\u0131ca R ile L d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc de \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. Bar\u0131k, ise \u201cBar\u0131nak\u201d, yani \u201ckonumlu yer\u201d demek olmaktad\u0131r. Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n T\u00fcrkler taraf\u0131nda ilk kurulmu\u015f yerle\u015fim b\u00f6lgesinin ad\u0131 \u201cBa\u015fbar\u0131k\u201d , yani \u201cBa\u015f-yerle\u015fim yeri\u201d idi. Ba\u015f yerle\u015fim ise bug\u00fcnk\u00fc dilde \u201cba\u015f-\u015fehir\u201d olmaktad\u0131r. Zamanla Ba\u015fbar\u0131k, \u201cBe\u015fbar\u0131k\u201d ve \u201cBe\u015fbal\u0131k\u201d olmu\u015ftur. Oysaki ne be\u015f ile ne de bal\u0131k ile hi\u00e7bir ilgisi yoktur.<\/p>\n<p>Kopan: Bu \u015fehir ad\u0131 da halen bug\u00fcn bile kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201ckopan\u201d (ayr\u0131lan, merkezden kopan) anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Anla\u015f\u0131lan bu \u015fehir as\u0131l Maya b\u00f6lgesinden co\u011frafi olarak ayr\u0131 bulundu\u011fu i\u00e7in Kopan ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kalakmul: Bu ad\u0131 da ikiye ay\u0131r\u0131p Kalak-Mul \u015feklinde okumak gerekir. \u201cKalak\u201d s\u00f6z\u00fc \u201ckalal\u0131m\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Nas\u0131l ki \u201calal\u0131m\u201d s\u00f6z\u00fc \u201calak\u201d idiyse, \u201ckalal\u0131m\u201d da \u201ckalak\u201d idi. \u201cMul\u201d ise M nin yine B ile olan ili\u015fkisinden ve L ile R d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden Mul s\u00f6z\u00fc \u201cBUR\u201d yani \u201cburada kalal\u0131m\u201d demek oldu\u011funu san\u0131yorum. Ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131n do\u011frulu\u011fu ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Uaxactun: Bu isim \u201cuzakt\u0131n\u201d ve daha do\u011fru \u015fekli de \u201cu\u00e7akt\u0131n\u201d olsa gerek. \u00c7\u00fcnk\u00fc X harfi genelde \u00c7 sesi ile okunur. U\u00e7akt\u0131n, derken u\u00e7mak kastedilmiyor. \u201cU\u00e7ak\u201d U\u00e7ta olan, uzakta olan kast ediliyor.<\/p>\n<p>Altun-Ha: Bilindi\u011fi gibi alt\u0131n s\u00f6z\u00fc ile \u201cHa\u201d (y\u00fcce, kutsal) s\u00f6z\u00fcn\u00fcn birle\u015fimi var bu isimde. Hakan, Hazret, Hakk s\u00f6zlerinde hep bu Ha k\u00f6k\u00fc bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Maya dilinde Han \u201cbir\u201d demektir.<\/p>\n<p>\u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e\u2019den t\u00fcreyen dil guruplar\u0131ndan Proto-Maya dili sadece bir tanesidir. Di\u011fer \u00f6nemli guruplar: Eurasiatic olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan b\u00fcy\u00fck dil gurubuna Altay, Ural, Hind-Avrupa, Na-Dene ve Dravidian dil guruplar\u0131 girer. Ayr\u0131ca Afroasiatic ad\u0131 ile bilinen kuzey Afrika ve Mezopotamya dil guruplar\u0131 aras\u0131nda S\u00fcmer, Babil, Asur, Hitit, \u0130skit, Hami ve Sami dilleri girer. Bunlar\u0131n da k\u00f6keni \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e\u2019dir.<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 bir dil ili\u015fkisi olarak Asya dilleri olan \u00c7in-Tibet dilleri ile baz\u0131 Kafkas dillerinin, Bask ve Buru\u015faski dillerinin ve Kuzey Amerika dil gurubu olarak bilinen Na-Dene dillerinin yak\u0131n akraba olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Ayr\u0131ca Bask dili ile kuzey Afrika Berber ve Tuareg dilleri aras\u0131nda ili\u015fkiler g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Burada Maya dillerinden Baz\u0131 Maya s\u00f6zc\u00fcklerini ve onlar\u0131n parantez i\u00e7inde T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 sunmak istiyorum. (Kaynak: Saim Ali Dilemre \u201cGenel Dil Bilgisine Bak\u0131\u015f, Birinci Kitap\u201d)<\/p>\n<p>Ahau (a\u011fa, y\u00f6netici), Baat (balta), \u00c7a (\u00e7am), \u00c7etun (\u00e7etin), \u00c7ol (\u00e7olak), Kutz (ku\u015f), \u0130\u00e7il (i\u00e7inde), \u0130\u015f (di\u015fi), Ka\u015fnak (ku\u015fak), Kin (g\u00fcn), Kini\u015f (g\u00fcne\u015f), Ki\u015fe (ki\u015fi), Ko\u00e7a (koca, b\u00fcy\u00fck, ya\u015fl\u0131), Kul (kul), Naa (ana), Na (ev), Ol (olmak), Tamazkal (hamam), Tepek (tepe), Top (toplamak), Toz (toz), Tul (tolu, dolu), Tulan (dolgun), Tup (dip), Tzekel (\u00e7ak\u0131l), Ueez (uyuz), Ui\u015f (i\u015femek), Ul (Ula\u015fmak), Uy (oy), Ya\u015f (taze, ya\u015f), Ya\u015f\u0131l (ye\u015fil).<\/p>\n<p>Size hem anlam hem de telaffuz olarak \u00e7ok yak\u0131n olan tam 31 s\u00f6zc\u00fck sundum. Maya halk\u0131n\u0131n binlerce y\u0131l \u00f6nce Asya k\u0131tas\u0131ndan Amerika k\u0131tas\u0131na g\u00f6\u00e7 ettikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu kadar s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn halen ortak olmas\u0131 tesad\u00fcf ile a\u00e7\u0131klanamaz. Anla\u015f\u0131lan odur ki Proto-Maya dili \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e\u2019dir. Sadece dil ili\u015fkileri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda genetik ara\u015ft\u0131rmalar bu ili\u015fkiyi kan\u0131tlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u015eu sitede:<br \/>\nhttp:\/\/www.newscientist.com\/article\/dn11178?DCMP=NLC-nletter&#038;nsref=dn11178<\/p>\n<p>Asya\u2019n\u0131n do\u011fu b\u00f6lgesinden Bering bo\u011faz\u0131n\u0131 a\u015farak Amerika k\u0131tas\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f olan g\u00f6\u00e7lerin genetik olarak saptand\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nAyr\u0131ca \u201cAleut adalar\u0131\u201d diye bilinen Asya ile Amerika aras\u0131ndaki tak\u0131m adalar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e \u201cAlau\u00e7\u201d olup Ala-U\u00e7 \u015feklinde ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cBeyaz U\u00c7\u201d demektir. Zira \u201cal\u201d s\u00f6z\u00fc bug\u00fcn kullan\u0131lan anlam\u0131yla \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131\u201d demek olmay\u0131p \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e \u201cBeyaz\u201d demektir. Zamanla karl\u0131 b\u00f6lgelere ve beyaz tepelere \u201cal\u201d denmi\u015f, daha sonralar\u0131 \u201cy\u00fckseklik\u201d kavram\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karak bayrak rengi olarak de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Latince \u201calba\u201d = y\u00fcksekte duran, demektir. Arnavutlu\u011fa \u201calbania\u201d ve arnavutlara \u201calbanian\u201d denmesi bu \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e k\u00f6k s\u00f6zc\u00fckten t\u00fcrer.<\/p>\n<p>Bu \u00f6rnek, s\u00f6zc\u00fcklerin zaman i\u00e7inde nas\u0131l anlam kaymalar\u0131na tabi olabildiklerini ve ne derece tan\u0131nmaz hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcklerini \u00e7ok g\u00fczel g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 durum \u00f6zel isimlerde de olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin, Maya halklar\u0131ndan bir gurup \u201cKiche Maya\u201d diye bilinir. Oysaki \u201ckiche\u201d T\u00fcrk\u00e7e \u201cki\u015fi\u201d demektir ve \u201cKiche Maya\u201d do\u011frudan \u201cMaya insan\u0131\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.\u00a0Ki\u015fe Maya halk\u0131n\u0131 y\u00f6neten ve onlar\u0131 \u0130spanyol sald\u0131r\u0131s\u0131ndan koruyan son y\u00f6netici, yakla\u015f\u0131k MS 1500 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015f \u201cTekun Uman\u201d idi. 1524 y\u0131l\u0131nda \u0130spanyol sald\u0131rgan ( konkiestador ) Pedro de Alvaro taraf\u0131ndan 24 ya\u015f\u0131nda katledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Tekun Uman ad\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klayabiliriz.<\/p>\n<p>Tekun = Tekin demektir ve genelde gen\u00e7 T\u00fcrk prenslerine verilen add\u0131r. Tek k\u00f6k s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc de ilk prens oldu\u011funa i\u015farettir.<\/p>\n<p>Uman = \u00d6n-T\u00fcrk\u00e7e \u201cGelen misafir\u201d demektir. (Kaynak: Divan-i L\u00fcgat-it T\u00fcrk) \u015eu halde Tekun Uman \u201cGelen ilk misafir\u201d olmaktad\u0131r. Burada do\u011fan \u00e7ocu\u011fun bir mal olmad\u0131\u011f\u0131 ve sadece bir misafir oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r ki, \u00d6n-T\u00fcrklerin bilgeli\u011fine g\u00fczel bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Yrd. Do\u00e7. Dr. \u0130smail DO\u011eAN\u2019 \u0131n Mayalar ve T\u00fcrkl\u00fck kitab\u0131 bu ba\u011flant\u0131dan okunabilir ( 2800 kelimelik bir Mayaca T\u00fcrk\u00e7e s\u00f6zl\u00fck ile resim ar\u015fivi de kitapta bulunmaktad\u0131r).<\/p>\n<p>Ord. Prof. Reha O\u011fuz T\u00fcrkkan<br \/>\nDo\u00e7. Dr. Haluk Berkmen<br \/>\nNesrin Daba\u011flard<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Asya\u2019da uygarl\u0131k yaratan T\u00fcrkler ile Amerika k\u0131tas\u0131nda ya\u015fayan eski uygarl\u0131klar Maya- Aztek- Olmek uygarl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda sembollerle ba\u015flayan benzerlik, bir s\u00fcr\u00fc konuda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 noktalara ula\u015ft\u0131. Asya\u2019da Hitit G\u00fcne\u015fi olarak bilinen sembolde ki TENGR\u0130 (yani evrenin her yerindeki tanr\u0131) ile Maya ve Aztek tanr\u0131s\u0131 Quetzalcoatl \u2018\u0131n sembol\u00fc aras\u0131ndaki benzerlik kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya de\u011fer. Hele bu tanr\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 \u201ckutsal &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34,9],"tags":[],"class_list":["post-2993","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turk-tarihi","category-kadim-uygarliklartopluluklar"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2995,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2993\/revisions\/2995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2997"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}