{"id":340,"date":"2015-06-19T20:42:41","date_gmt":"2015-06-19T17:42:41","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=340"},"modified":"2015-06-19T20:42:41","modified_gmt":"2015-06-19T17:42:41","slug":"ab-i-hayat","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/06\/ab-i-hayat\/","title":{"rendered":"\u00c2b-\u0131 Hayat"},"content":{"rendered":"<p>\u00c2b-\u0131 hayat, i\u00e7eni \u00f6l\u00fcms\u00fcz yapt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan bir \u00e7e\u015fit i\u00e7ecek olarak efsanelerde ge\u00e7er. Bir di\u011fer ad\u0131 da Beng\u00fc su\u2019dur. Beng\u00fc kelimesi, T\u00fcrk\u00e7e \u2019de ebedi, sonsuz demektir. \u00d6rne\u011fin, Orhun Abidelerinde, bizzat Bilge Ka\u011fan diktirdi\u011fi yaz\u0131tlara ebedi ta\u015f anlam\u0131na gelen \u201cBeng\u00fc ta\u015f\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c2b-\u0131 hayat, terim anlam olarak suyun yarat\u0131l\u0131\u015f inanc\u0131ndaki yaratma imini al\u0131p \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck, ebedilik kavramlar\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bildi\u011fimiz gibi \u201csu\u201d kavram\u0131nda hayat, canl\u0131l\u0131k, yarat\u0131c\u0131l\u0131k vard\u0131r. D\u00fcnya\u2019n\u0131n ve D\u00fcnya\u2019daki varl\u0131klar\u0131n yap\u0131ta\u015f\u0131 sudur. Su sayesinde bir a\u011fa\u00e7 canlan\u0131r ve geli\u015fir.<\/p>\n<p>\u00c2b-\u0131 hayat, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde olduk\u00e7a s\u0131k ve \u00f6zellikle din, mitoloji, edebiyat alanlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi, yabanc\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde de, \u201cFelsefe Ta\u015f\u0131\u201d gibi imlerle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Ama Felsefe Ta\u015f\u0131 konusu ba\u015fka yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu olsun. Biz \u015fimdi T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcndeki \u00c2b-\u0131 hayat\u2019a odaklanal\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c2b-\u0131 Hayat\u2019\u0131n k\u00f6keni S\u00fcmerlere kadar uzan\u0131r ve dini kaynak olarak H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas Peygamberlerle ili\u015fkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6ylentiye g\u00f6re \u00e2b-\u0131 hayat\u2019\u0131 ilk i\u00e7en insanlar H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas Peygamberlerdir. \u00d6zellikle H\u0131z\u0131r, \u00e2b-\u0131 hayatla ilgili ilime sahip olan z\u00e2t olarak ge\u00e7er. Ve yine dini k\u00f6kenli bir efsaneye g\u00f6re; Musa Peygamber, H\u0131z\u0131r\u2019\u0131 bulmay\u0131 \u00e7ok istemi\u015f ve aramaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Allah\u2019 da ona \u00f6l\u00fc bir bal\u0131\u011f\u0131 kovas\u0131na koyup yan\u0131na almas\u0131n\u0131 ve bal\u0131\u011f\u0131n canland\u0131\u011f\u0131 yerde H\u0131z\u0131r\u2019\u0131 bulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Daha sonra Hz Musa yaz\u0131l\u0131 kaynaklarda \u201ciki denizin birle\u015fti\u011fi yer\u201d olarak ge\u00e7en ve tahminlerce Cebeli-Tar\u0131k Bo\u011faz\u0131 civarlar\u0131 olan (Akdeniz ile Atlas Okyanusunun birle\u015fti\u011fi nokta) bir yerde dinlenmek i\u00e7in durmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ve burada bir su kayna\u011f\u0131ndan abdest al\u0131rken ellerinden damlayan su kovadaki \u00f6l\u00fc bal\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fc bal\u0131k canlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bal\u0131\u011f\u0131 canland\u0131ran bu su \u00e2b-\u0131 hayatt\u0131r ve burada da Musa peygamber Hz H\u0131z\u0131r\u2019\u0131 bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca G\u0131lgam\u0131\u015f, O\u011fuz Ka\u011fan, K\u00f6ro\u011flu gibi destanlarda ve B\u00fcy\u00fck \u0130skender\u2019in hayat\u0131nda \u00e2b-\u0131 hayat\u2019a ili\u015fkin izlere rastlan\u0131r. \u00c2b-\u0131 Hayat, Zulmat denilen hayali, \u00fctopik veya \u015fu an yeri s\u0131r olan bir \u00fclkede bulunur.<\/p>\n<p>Yayg\u0131n anlat\u0131ya g\u00f6re bu \u00fclkeyi tek bulan H\u0131z\u0131r ve \u0130lyas\u2019t\u0131r ve onlardan ba\u015fka da kimse bulamayacakt\u0131r. Yayg\u0131n olmayan bir ba\u015fka s\u00f6ylentiye g\u00f6re de, v\u00fccudundaki dayan\u0131lmaz a\u011fr\u0131lardan bunalan B\u00fcy\u00fck \u0130skender uzun y\u0131lar bu suyun pe\u015finden ko\u015fmu\u015f ve bulmu\u015ftur. \u0130\u00e7ti\u011fi bu su v\u00fccut a\u011fr\u0131lar\u0131na iyi geldiyse de \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck kazanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz.<\/p>\n<p>\u00c2b-\u0131 hayat kavram\u0131, efsanelerdeki \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck veren su anlam\u0131ndan ba\u015fka, Halk Edebiyat\u0131ndaki bade i\u00e7me gelene\u011finde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Halk ozanlar\u0131, r\u00fcyalar\u0131nda bir g\u00fczelin elinde bade denilen bir t\u00fcr s\u0131v\u0131 i\u00e7erler. Bu s\u0131v\u0131y\u0131 i\u00e7tikten sonra halk \u015fiiri s\u00f6yleme ilham\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131na inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu s\u0131v\u0131 inan\u0131\u015fa g\u00f6re \u00e2b-\u0131 hayatt\u0131r. Buradaki \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck kavram\u0131 ise, \u015fairin badeyi i\u00e7tikten sonra e\u015fsiz \u015fiirler yaz\u0131p, eserleri vas\u0131tas\u0131yla \u00f6l\u00fcms\u00fcz olduklar\u0131d\u0131r. Nitekim Karacao\u011flan bug\u00fcn \u015fiirleriyle ya\u015fayan ve bizler \u00f6ld\u00fckten sonra da ya\u015famaya devam edecek olan bir halk \u015fairidir.<\/p>\n<p>Netice olarak \u00e2b-\u0131 hayat efsane mi ger\u00e7ek mi? sorusuna tam olarak bir cevap vermemiz imk\u00e2ns\u0131z. Fakat gerek bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde, gerekse d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde \u00f6nemli bir yeri oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r olan bu simgenin, mitoloji, edebiyat gibi alanlar\u0131 zenginle\u015ftirip katk\u0131larda bulundu\u011fu apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r.<\/p>\n<p>Al\u0131nt\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c2b-\u0131 hayat, i\u00e7eni \u00f6l\u00fcms\u00fcz yapt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan bir \u00e7e\u015fit i\u00e7ecek olarak efsanelerde ge\u00e7er. Bir di\u011fer ad\u0131 da Beng\u00fc su\u2019dur. Beng\u00fc kelimesi, T\u00fcrk\u00e7e \u2019de ebedi, sonsuz demektir. \u00d6rne\u011fin, Orhun Abidelerinde, bizzat Bilge Ka\u011fan diktirdi\u011fi yaz\u0131tlara ebedi ta\u015f anlam\u0131na gelen \u201cBeng\u00fc ta\u015f\u201d demi\u015ftir. \u00c2b-\u0131 hayat, terim anlam olarak suyun yarat\u0131l\u0131\u015f inanc\u0131ndaki yaratma imini al\u0131p \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck, ebedilik kavramlar\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":341,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-efsanemitoloji"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":342,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions\/342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/341"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}