{"id":572,"date":"2015-06-20T19:34:46","date_gmt":"2015-06-20T16:34:46","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=572"},"modified":"2015-06-20T19:34:46","modified_gmt":"2015-06-20T16:34:46","slug":"paskalya-adasi-gizemi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/06\/paskalya-adasi-gizemi\/","title":{"rendered":"Paskalya Adas\u0131 Gizemi"},"content":{"rendered":"

\"10931165_1564191737188029_7573642676310475245_n\"<\/a>Eastern Adas\u0131 ya Paskalya Adas\u0131 veya \u00f6zg\u00fcn ad\u0131yla “Rapa Nui”, uzun y\u0131llardan beri bir merak konusu. Adan\u0131n d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc dev heykellerinin ta\u015ftan nas\u0131l oyulduklar\u0131na, hangi y\u00f6ntemle ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131na ve neden adan\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131na yerle\u015ftirildi\u011fine hala kesin a\u00e7\u0131klama getirilemiyor. Heykeller hangi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve onlar\u0131n mitlerinden neler \u00f6\u011frenebiliriz? Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve arkeo-tarih\u00e7i olan Alan Malford yeni bir kuram geli\u015ftirerek, dev heykelleri yapanlar\u0131n G\u00fcney Amerika\u00b4dan s\u00fcr\u00fclen isyanc\u0131lar\u0131n olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc ve kan\u0131tlar g\u00f6steriyordu. Heykeller \u00f6z\u00fcr dilemek i\u00e7indi ve \u00e7ok uzaklardan g\u00f6r\u00fclmeleri i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcler…<\/p>\n

Paskalya Adas\u0131\u00b4na en yak\u0131n yerle\u015fim merkezleri 2.000 milin \u00f6tesinde bulunan Tahiti ve \u015eili\u00b4dir. Ada, d\u00fcnyan\u0131n en izole yerlerinden birisinde bulunur. G\u00fcney Pasifik\u00b4de, \u00fc\u00e7gen bi\u00e7iminde volkanik bir kayal\u0131kt\u0131r, “Moai” ad\u0131 verilen dev ta\u015f monolitler, adan\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015faretler. Paskalya Adas\u0131\u00b4na ilk gelen beyaz yerle\u015fimciler adaya “Te Pito O Te Henua” yani “D\u00fcnyan\u0131n G\u00f6be\u011fi” ad\u0131n\u0131 vermi\u015flerdi. Bug\u00fcn ada, ada halk\u0131 ve dilleri y\u00f6resel olarak Rapa Nui ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rlar. Adal\u0131lar\u0131n k\u00f6keni hakk\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ilgi o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ki, tart\u0131\u015fmalar neredeyse kavga boyutlar\u0131na ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

“Kon Tiki”nin babas\u0131 gezgin Thor Heyerdahl, heykelleri yapanlar\u0131n Peru\u00b4den ka\u00e7anlar oldu\u011funu ileri s\u00fcrerken, Rapa Nui ile \u0130nka sanat\u0131 aras\u0131nda ili\u015fki oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re ada, bat\u0131k bir k\u0131tan\u0131n son kal\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r veya d\u00fcnyad\u0131\u015f\u0131 bir zek\u00e2 ile mitolojik bir ili\u015fki i\u00e7indedir. Arkeolojik olarak. Adan\u0131n Polinezyal\u0131lar taraf\u0131ndan ke\u015ffi M.S. 400 civarlar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Hotu Matua\u00b4n\u0131n mitolojisine g\u00f6re, ondan sonra adada etkin ama bulmaca bir k\u00fclt\u00fcr geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Heykellere bak\u0131l\u0131rsa, adal\u0131lar Okyanusya\u00b4n\u0131n tek yaz\u0131s\u0131 olan “Rongorongo” yaz\u0131s\u0131n\u0131 biliyorlard\u0131. Ayn\u0131 yaz\u0131ya, petroglph\u00b4larda (ma\u011fara duvar yaz\u0131lar\u0131), geleneksel a\u011fa\u00e7 oymac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, tapa\u00b4larda (a\u011fa\u00e7 kabu\u011fu kuma\u015flar), el aletlerinde, d\u00f6vmelerde rastlan\u0131r. Ayr\u0131ca ada halk\u0131n\u0131n geleneksel ip bebekleri, m\u00fczi\u011fi ve danslar\u0131 da \u00f6zg\u00fcnd\u00fcr.\u00a0<\/strong><\/p>\n

\"11048711_1564191760521360_5035575356875983728_n\"<\/a>Beyazlar\u0131n Ahmakl\u0131\u011f\u0131:<\/strong><\/span><\/p>\n

Paskalya Adas\u0131\u00b4nda n\u00fcfusun en \u00e7ok 10.000 ki\u015fiye \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kadar k\u00fc\u00e7\u00fck bir adan\u0131n eko-sistemi ve kapasitesi daha fazlas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir zaman yeterli olmam\u0131\u015ft\u0131. Kaynaklar azal\u0131rken, bir zamanlar yo\u011fun olan palmiye ormanlar\u0131 tar\u0131m ve dev heykellerin ge\u00e7mesine yol a\u00e7mak i\u00e7in yok edilmi\u015f. Geli\u015fmi\u015f bir toplumun, kanl\u0131 bir i\u00e7 sava\u015f ve hatta yamyaml\u0131k sonucunda \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc biliniyor.<\/p>\n

K\u0131y\u0131larda toprakta yatan devrilmi\u015f Moai\u00b4ler sanki adal\u0131lar\u0131n kaderini simgeliyorlar zira arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarda t\u00fcm heykellerin bir zamanlar ayakta durdu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve \u015fimdi ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n uzant\u0131s\u0131nda heykellerin yeniden aya\u011fa kald\u0131r\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Asl\u0131nda Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 ile bula\u015fmak, adal\u0131lar i\u00e7in daha da b\u00fcy\u00fck bir felaket olmu\u015f, hemen t\u00fcm ada halk\u0131 k\u00f6le yap\u0131l\u0131p, yok edilmi\u015f. Kendilerini uygar zanneden bir s\u00fcr\u00fc ak\u0131ls\u0131z avrupal\u0131 binlerce insan\u0131 inan\u0131lmaz aptall\u0131ktaki nedenlerle soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratm\u0131\u015flar.<\/p>\n

Aynen G\u00fcney ve Orta Amerika\u00b4da oldu\u011fu gibi… 1888\u00b4de Rapa Nui \u015eili taraf\u0131ndan ilhak edinildi\u011finde, adada sadece 2000 ki\u015fi ya\u015f\u0131yormu\u015f, bir o kadar\u0131 da \u015eili, Tahiti ve Kuzey Amerika\u00b4ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015fler. Paskalya Adas\u0131 bug\u00fcn, d\u00fcnyada e\u015fi olmayan kal\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7eriyor, bir a\u00e7\u0131k hava m\u00fczesinde \u015fanss\u0131z ve kay\u0131p bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn izleri seyrediliyor. Rapa Nui\u00b4liler sevecen, dost insanlar, \u00e7ok \u00f6zel bir do\u011fa par\u00e7as\u0131nda, volkanik kraterlerin, donmu\u015f lavlar\u0131n, muhte\u015fem plajlar\u0131n, mavi \u00f6tesi denizin yan\u0131nda bir arkeoloji bulmacas\u0131 heyecanla ya\u015fan\u0131yor. Bu g\u00fczelli\u011fin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak, ada hakk\u0131nda yeni bir kurama yer verelim;<\/p>\n

Yeni bir yakla\u015f\u0131m, ger\u00e7e\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 m\u0131?<\/strong><\/span><\/p>\n

Gizemli Moai heykelleri, adan\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131ndan \u00f6teye sonsuz okyanusa do\u011fru dik dik bakarlar. S\u0131rlar\u0131n\u0131 y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r, sakl\u0131yorlar; Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Alan Malford, y\u0131llarca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hen\u00fcz bitirmi\u015f ve eski k\u00fclt\u00fcrlerin gizemlerinin ve de arkeolojik bilmecelerin makul \u00e7\u00f6z\u00fcmlere ula\u015fabilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Kabul g\u00f6ren bir yakla\u015f\u0131m olarak, Moailer, genel olarak adadaki insan ya\u015fam\u0131n\u0131n en eski evresinde yap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r ama Malford soruyor; bunu kan\u0131tlayan bir kaz\u0131 yap\u0131ld\u0131 m\u0131?<\/p>\n

Her ne kadar, M.S. 400\u00b4ler do\u011fru tarih olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa da, bunun i\u00e7in de radyokarbon deneyleri yap\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. \u00dczerlerinde rongorongo yaz\u0131s\u0131 bulunan tahta tabletlerin hala tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f, anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Do\u011fuda, 2.300 mil uzakta bulunan G\u00fcney Amerika\u00b4daki antik k\u00fclt\u00fcrlerin hi\u00e7birisinden adal\u0131lar\u0131n yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Yani Paskalya Adas\u0131 insanlar\u0131n\u0131n bir ba\u015fka yerle tarihsel bir ili\u015fki i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayacak bir \u015fey ortada yoktur. Buna kar\u015f\u0131n Malford, adan\u0131n gizeminin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00fcretilen antik yerler ve uluslar bilinmeyeni fobisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, diyor ki; “Geni\u015f bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, heykeller ve \u00fczerinde durduklar\u0131 ta\u015f platformlar kusursuz oyulmu\u015ftur ve bize yap\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n kimlikleri hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 verirler.<\/p>\n

Adal\u0131lar\u0131n ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011finin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle Bolivya\u00b4daki Tiahuanacu ile Peru\u00b4daki Ollantaytambo\u00b4yu hemen akla getirir. Ta\u015flar\u0131n kesimi ve montaj\u0131 \u00fcslup olarak ayn\u0131d\u0131r veya ayn\u0131 modad\u0131r. Yani ta\u015flar\u0131n birle\u015ftikleri ek yerlerine bir jilet dahi sokulamaz. Uzmanlara veya ba\u011f\u0131ms\u0131z k\u00fclt\u00fcr savunucular\u0131na g\u00f6re bu i\u015f\u00e7ilik ba\u011f\u0131ms\u0131z ve geli\u015fmi\u015f Paskalya insanlar\u0131na aittir.<\/p>\n

\u0130yi ama iki ba\u011f\u0131ms\u0131z k\u00fclt\u00fcr nas\u0131l oldu da, kayalar\u0131 s\u0131cak bir b\u0131\u00e7akla tereya\u011f\u0131 keser gibi dilimlemeyi \u00f6\u011frendiler? Bilimden beklenen bilimsel kimli\u011fin g\u00fcvencesine s\u0131\u011f\u0131narak, laf \u00fcretmek de\u011fil, ciddi kan\u0131tlard\u0131r. Buradaki kurala ben “Occam Razor” diyorum. (Occam Razor, felsefedeki uydurmak hipotez gerektirmez, kural\u0131d\u0131r.)”<\/p>\n

\"11130115_1564191653854704_6421744148651268573_n\"<\/a>\u0130\u015flerini b\u0131rak\u0131p, birden yok oldular:<\/strong><\/span><\/p>\n

En \u00e7ok sorulan sorulardan birisi, \u2018ni\u00e7in\u2019 sorusudur. Ni\u00e7in birileri b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lara girerek y\u00fczlerce Maoi heykelini k\u0131y\u0131 boyunca diktiler ve heykellerin kafalar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir dikkatle onar tonluk \u015fapkalar yerle\u015ftirdiler? Malford buna da cevap veriyor; “\u0130ki cevab\u0131m var; birincisi o insanlar uzakl\u0131k korkusunu sembolle\u015ftirdiler. Veya kurtar\u0131lmay\u0131 bekleyenlerin ge\u00e7en gemiye i\u015faret vermesi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi birilerinin dikkatini \u00e7ekmek istediler.<\/p>\n

As\u0131l soru, heykelcilerin adadan ne zaman kaybolduklar\u0131d\u0131r, ta\u015f ocaklar\u0131n\u0131 terk ederek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yar\u0131m b\u0131rak\u0131p, aniden gitmi\u015fler. Bir senaryo \u00fcretelim; yukardaki \u00f6rnekteki gibi, diyelim ki a\u00e7\u0131k denize i\u015faret verdiler ve kurtar\u0131ld\u0131lar. Ama bir grup ta\u015f ustas\u0131, bu kadar uzak bir yerden taa G\u00fcney Amerika k\u0131y\u0131lar\u0131na neyle gittiler? Yani ben klasik arkeolojinin iki ayr\u0131 yer aras\u0131nda bir ili\u015fki var iddialar\u0131na kat\u0131lm\u0131yorum. Sorunun i\u00e7inde bir paradoks sakl\u0131d\u0131r; bir tan\u0131ma g\u00f6re, ortada d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda tarih \u00f6ncesi k\u00fclt\u00fcr vard\u0131r, buna \u00b4Atlanteal\u0131lar\u00b4 denmekte veya birilerine g\u00f6re Tanr\u0131lar.<\/p>\n

Ad\u0131 ne olursa olsun, Bolivya\u00b4daki Tiahuanacu, anahtar kenttir; burada kalay i\u015f\u00e7ili\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f ve maden cevheri de\u011ferlendirilerek bronz \u00fcretilmi\u015f bir end\u00fcstri k\u00fclt\u00fcr\u00fc ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bronz, % 85 bak\u0131r, % 15 kalaydan elde edilir ama bu olu\u015fum \u00e7ok g\u00fc\u00e7 bir i\u015flem gerektirir. Tiahuanacu d\u00fcnyan\u0131n en zengin kalay rezerv ku\u015faklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerdir.) Bir di\u011fer ilgin\u00e7 ama minik varsay\u0131m ise, ta\u015flar\u0131n hava yoluyla ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fudur. Bunun fiziksel bir kan\u0131t\u0131 oldu\u011fu da s\u00f6yleniyor; L\u00fcbnan\u00b4daki Baalbek Tap\u0131na\u011f\u0131\u00b4ndaki dev ta\u015f platformun Helios adl\u0131 tanr\u0131 taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Peru, Nazca D\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc\u00b4ndeki \u00e7izgi \u015fekiller de b\u00f6yledir ancak havadan g\u00f6r\u00fclebilirler. Daha da ilginci, yazar John Reinhard\u00b4\u0131n gezilerinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, And Da\u011flar\u0131 halklar\u0131 aras\u0131nda yayg\u0131n olan bir inanca g\u00f6re, eskiden da\u011flarda ya\u015fayan tanr\u0131lar vard\u0131 ama sonra kayboldular \u00e7\u00fcnk\u00fc kendilerini kartallara ve akbabalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyorlar, yerlere g\u00f6klerden bak\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Benim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m Tiahuanacu efendisinin ba\u015fka yerlerde Viracocha veya Poseidon-Nept\u00fcn ad\u0131yla bilinen “F\u0131rt\u0131na Tanr\u0131” oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir. Simgesi \u00fc\u00e7 di\u015fli \u00e7atald\u0131 ve bu simge aynen Akdeniz\u00b4de oldu\u011fu gibi Peru k\u0131y\u0131s\u0131nda Paracas\u00b4da tepelere oyulmu\u015ftur. Bana g\u00f6re orjinal Nazca \u00e7izimleri Viracocha\u00b4n\u0131n i\u015fidir; \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m bunlar\u0131n aeronatik teknoloji kullan\u0131larak k\u00f6lelere yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 do\u011frultusundad\u0131r.<\/p>\n

Bu vah\u015fet olay\u0131n\u0131n olas\u0131 kan\u0131tlar\u0131 “A\u011flayan Tanr\u0131 Tiahuanacu” efsanesinde g\u00f6r\u00fclebilir. Sadece bu kuram, Nazca gizemini a\u00e7\u0131klamaya yeterli olabilir. \u00c7izgilerin ke\u015fi\u015fim noktalar\u0131 ve \u015fekillerin yap\u0131m\u0131ndaki ustal\u0131k m\u00fckemmel birer \u00f6rnek olarak g\u00f6r\u00fclebilirler. Bunlar\u0131 ilkel insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n

Nazca ustalar\u0131n\u0131n isyan\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcn:<\/strong><\/span><\/p>\n

Tarihi kaynaklar M.\u00d6. 2.000\u00b4de bir grup k\u00f6lenin Tiahuanacu\u00b4da ayakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcnle cezaland\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 yaz\u0131yorlar. \u0130\u015fte bu uygun ve ideal s\u00fcrg\u00fcn yeri Paskalya Adas\u0131 olabilir. E\u011fer heykellere dikkatle bakacak olursak Moai heykellerindeki \u00f6z\u00fcr ifadesini g\u00f6rebilirsiniz. Daha sonra adal\u0131lara ne oldu? Neden her \u015feyi birden b\u0131rakt\u0131lar? \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131mda M.\u00d6. 1450\u00b4de Amerika k\u0131talar\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledim. Bu b\u00fcy\u00fck bir do\u011fal afetin sonucuydu; d\u00fcnyan\u0131n \u00f6teki yan\u0131nda, Girit ve \u0130nd\u00fcs Vadisi\u00b4nde dev do\u011fa olaylar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu d\u00f6nem, her iki k\u0131tada da kitlesel n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor. Antropolog Alan Kolata, bu d\u00f6nemde Titicaca k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir patlama g\u00f6sterdi\u011fini belirlemi\u015ftir. (A. Kolata, “The Tiwanaku: Portrait of an Andean Civilisation”, Blackwell Yay\u0131nevi, 1993.) Prof. Walter Krickeberg, b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klaman\u0131n tatmin edici olabilece\u011fini ama yan\u0131 s\u0131ra da antik Amerika\u00b4y\u0131 etkileyen di\u011fer itici g\u00fc\u00e7lerin de \u00e7ok iyi belirlenmesinin de \u015fart oldu\u011funu belirtiyor. W. Krickeberg, “Altamerikanische Kulturen”, Berlin 1975, \u00c7eviri E. von Daniken, “The Gods and Their Grand Design”, Putnam\u00b4s Yay\u0131nevi, New York, 1984″ Malford\u00b4un yakla\u015f\u0131m\u0131 veya kuram\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, bu nedenle de bilimsel taraftarlar bulabilmi\u015ftir.<\/p>\n

M.\u00d6. 1500-1400 aras\u0131nda ya\u015fayan Perulu tarih\u00e7i Chavin de Huantar ayr\u0131ca \u00f6nemli bir referanst\u0131r. Bulunan el yazmalar\u0131nda, Orta Amerika\u00b4da ya\u015fayan Olmekler\u00b4in siyah oldu\u011fu yazmaktad\u0131r ve Olmekler do\u011fuya do\u011fru Meksika K\u00f6rfezi boyunca g\u00f6\u00e7 etmi\u015flerdir. \u00d6te yandan Olmekler, arkeolojinin bir di\u011fer gizemini olu\u015ftururlar, garip piramitler in\u015fa etmi\u015fler ve bilinmeyen nedenler i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131; \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir takvimleri vard\u0131, ayr\u0131ca seramik ve m\u00fccevher i\u015f\u00e7ili\u011finde \u00e7ok ileriydiler.<\/p>\n

Sonradan Olmekler olarak bilinen siyah bir toplumun, \u00e7ok eskilerde M.\u00d6. 4.000\u00b4lerde G\u00fcney Amerika\u00b4ya geldikleri biliniyor, bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 ayn\u0131 d\u00f6nemde, Tiahuanacu\u00b4da k\u00f6le yap\u0131larak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar ve Nazca\u00b4da isyan ettiler, sonra Paskalya Adas\u0131\u00b4na s\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Amerika k\u0131talar\u0131nda siyahi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn hemen tamam\u0131yla yok olu\u015fu bize \u0130ncil\u00b4deki Nemrud \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc an\u0131msat\u0131r. Arada, muhte\u015fem bir benzerlik vard\u0131r; ima edildi\u011fine g\u00f6re siyahlar isyan etmi\u015f ve Mezopotamya\u00b4da bir devlet kurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Arkeologlar, buna \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorlar ve Nemrud\u00b4la Amerika aras\u0131nda bir ili\u015fkinin kan\u0131tlar\u0131n\u0131n eksik oldu\u011funu belirtiyorlar. Ama gizem kolayca \u00e7\u00f6z\u00fclebilir; e\u011fer bir Nemrud\u00b4un antik kentleri tamam\u0131yla k\u00f6lelere yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulabilirsek, \u00f6nemli bir ad\u0131m atm\u0131\u015f oluruz. El yazmalar\u0131, Malford\u00b4un g\u00f6r\u00fc\u015flerini destekliyor gibi; ama hen\u00fcz zaman erken ve \u00f6ncelikle antik zamanlar ve tarih \u00f6ncesi toplumlarla ilgili bilginin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. E\u011fer bu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn nereden geldi\u011fini \u00f6\u011frenebilirsek, neden yok olduklar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenebiliriz.<\/p>\n

S\u0131n\u0131r\u0131n \u00d6tesinde:<\/strong><\/span><\/p>\n

“Arkeolojinin resmi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak…”<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n baz\u0131 yerleri, \u00e7ok eskidirler. Paskalya Adas\u0131\u00b4n\u0131n ge\u00e7mi\u015fi bir\u00e7ok masals\u0131, yar\u0131 ger\u00e7ek ve romantik yay\u0131nlara neden oluyor ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz bir gizem olarak sunuluyor. Bunlardan birisi adan\u0131n kay\u0131p k\u0131ta Mu\u00b4nun bir ucu oldu\u011fudur ve heykeller daha \u00f6ncelerdeki bir kay\u0131p k\u0131ta olan Lemurya\u2019 l\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu iddialar\u0131 Kay\u0131p M\u0131s\u0131rl\u0131lar, K\u0131z\u0131lderililer, Bask denizcileri ve uzaydan gelen k\u00fc\u00e7\u00fck adamlar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n

Daeniken\u00b4\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi bir grup d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenerek, eski uygarl\u0131klar\u0131n ard\u0131nda \u00f6zel ve \u00e7ok zeki bir olu\u015fumun bulundu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor ve bu \u0131rklar\u0131 robot stat\u00fcs\u00fcne indiriyor. Paskalya olay\u0131n\u0131n ana hedefi ise, heykellerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ta\u015flar\u0131n adada bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131 ile de heykellerin fabrikasyon olarak d\u0131\u015farda yap\u0131l\u0131p adaya g\u00f6kten getirildi\u011fidir. Kim bilir belki de levitasyon yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, en c\u00fcretkar kuramlardan birisi bir psikolog olan Werner Wolff\u00b4dan geldi; heykellerin o zaman aktif olan volkan\u0131n i\u00e7inde yap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ve volkan\u0131n patlamas\u0131yla k\u0131y\u0131daki kaidelerinin \u00fczerine u\u00e7arak yerle\u015ftiklerini ileri s\u00fcr\u00fcyordu ! (Island of Death, Hacker Art Books, N.Y., 1948). Kim ne derse desin, antik<\/p>\n

Paskalya\u2019 l\u0131lar\u0131n kimsenin yard\u0131m\u0131na ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktu. Onlar Maoi heykellerini yapabilirlerdi, bu k\u00fclt\u00fcr\u00fc G\u00fcney Amerika\u00b4dan ald\u0131lar, ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fi Polinezya adalar\u0131nda ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u00b4da yayg\u0131n ve de \u00fcst\u00fcnd\u00fcr ve Polinezya\u2019 l\u0131lar yarat\u0131c\u0131, zeki insanlard\u0131rlar, m\u00fckemmel kanolar, ta\u015f yap\u0131lar yapm\u0131\u015flar ve yapmaktad\u0131rlar, sanatsal yetenekleri \u00e7ok ileridir. Y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinde dev okyanus ve Pasifik adalar\u0131 korkulu yerler olarak bilinirken, orada k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir adada, Rapa Nui\u00b4de \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir uygarl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcr vard\u0131.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Andis Kaulins “An Astrological Zodiac in the Script of Easter Island” 1981, Cilt IV, Ara\u015ft\u0131rma: “Studies in the History of Mankind and its Languages – \u0130nsano\u011flu\u00b4nun tarihi ve dilleri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131”<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eastern Adas\u0131 ya Paskalya Adas\u0131 veya \u00f6zg\u00fcn ad\u0131yla “Rapa Nui”, uzun y\u0131llardan beri bir merak konusu. Adan\u0131n d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc dev heykellerinin ta\u015ftan nas\u0131l oyulduklar\u0131na, hangi y\u00f6ntemle ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131na ve neden adan\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131na yerle\u015ftirildi\u011fine hala kesin a\u00e7\u0131klama getirilemiyor. Heykeller hangi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve onlar\u0131n mitlerinden neler \u00f6\u011frenebiliriz? Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve arkeo-tarih\u00e7i olan Alan Malford yeni bir kuram …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gizemli-arkeolojik-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":577,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/572\/revisions\/577"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/573"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}