{"id":821,"date":"2015-06-22T08:16:18","date_gmt":"2015-06-22T05:16:18","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=821"},"modified":"2015-12-08T15:35:34","modified_gmt":"2015-12-08T13:35:34","slug":"agac-sembolu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2015\/06\/agac-sembolu\/","title":{"rendered":"A\u011eA\u00c7 SEMBOL\u00dc"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7, geleneklerde en s\u0131k rastlanan sembollerden biri olup bir\u00e7ok yerde hakikat a\u011fac\u0131, hayat a\u011fac\u0131, evrensel a\u011fa\u00e7, kozmik a\u011fa\u00e7, d\u00fcnya ekseni, d\u00fcnya a\u011fac\u0131, iyi-k\u00f6t\u00fc bilgisinin a\u011fac\u0131, ters hayat a\u011fac\u0131 gibi isimlendirmelerle an\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131kta, Yahudilikte, \u0130slam\u2019da, \u015eamanizm\u2019de, K\u0131z\u0131lderili Gelenekleri\u2019 nde, \u00c7in Kozmolojis\u2019 nde, simyada, halk masallar\u0131nda, \u0130ran Mitolojisi\u2019 nde, Upani\u015fadlar\u2019 da, Mayalar\u2019 da ve daha pek \u00e7ok gelenekte yeri olan ve b\u00fct\u00fcn bu geleneklerde kutsal anlamlar y\u00fcklenmi\u015f bir sembold\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funlukla hayat-\u00f6l\u00fcm \u00e7emberi, \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck, ruhsal tesirin yery\u00fcz\u00fcne ini\u015fi, tek\u00e2m\u00fcl\u00fcn daireselli\u011fi, \u00f6l\u00fcm-yeniden do\u011fum, yenilenmek, yer ve g\u00f6\u011f\u00fc birle\u015ftirme, d\u00f6rt unsur ve eter, y\u00fckselme, g\u00fc\u00e7 ve irtibat gibi a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 olan bir sembold\u00fcr.<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7 evrenin \u00fc\u00e7 seviyesini sembolize eder; toprak alt\u0131, toprak ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fc. Burada yer ile g\u00f6\u011f\u00fcn a\u011fac\u0131n g\u00f6vdesinde birle\u015fti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. A\u011fa\u00e7ta b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130\u00e7eri\u011findeki \u00f6zsuyu sayesinde dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flar, k\u00f6kleri vas\u0131tas\u0131yla toprak bedeni ile b\u00fct\u00fcnle\u015fir, hava yapraklar\u0131n\u0131 besler, ate\u015f ise onun s\u00fcrt\u00fcnmesinden meydana gelir. \u201cHayat a\u011fac\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan sembolde de be\u015finci unsur olan esir temsil edilmektedir.<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7 sembol\u00fcn\u00fc bir ruhsal ya\u015fam modeli olarak da d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. K\u00f6kleriyle yerin; yani d\u00fcnyan\u0131n; yani maddenin bilgisini alan ve yukar\u0131ya a\u00e7\u0131lan; dallar\u0131yla ruhsal tesirleri b\u00fcnyesinde toplayarak bunlar\u0131 kendi g\u00f6vdesinde bir araya getiren, birle\u015ftiren bir hayat modeli; bunun yan\u0131nda hem tesir alan, hem tesir veren canl\u0131 bir mekanizmad\u0131r denilebilir.<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7 simgesi kad\u0131n\u0131 sembolize eder, \u00e7\u00fcnk\u00fc toprak anadan gelmi\u015ftir. Eski inan\u0131\u015flara g\u00f6re a\u011fa\u00e7 kendi yap\u0131s\u0131nda t\u00fcm kozmosu yeniler. De\u011fi\u015fime u\u011frar, meyveler verir ve ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fime u\u011frat\u0131r; t\u0131pk\u0131 ac\u0131 suyu tatland\u0131ran a\u011fa\u00e7lar gibi. Hayat a\u011fac\u0131 cennetin ortas\u0131nda d\u00f6rt kollu bir nehrin kenar\u0131na dikilmi\u015ftir; selamet ve Tanr\u0131 Bilgeli\u011fi\u2019ni de bildirir.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011funlukla sembolik a\u011fac\u0131n \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fcn\u00fcn olmamas\u0131na ra\u011fmen, baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde belli bir a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn se\u00e7ilerek kendine ait nitelikleri e\u015fsiz bir \u015fekilde temsil etti\u011fi s\u00f6ylenebilmektedir. \u00d6rne\u011fin Keltlerde me\u015fe a\u011fac\u0131, \u0130skandinav halklar\u0131nda di\u015fbudak a\u011fac\u0131, Almanlarda \u0131hlamur a\u011fac\u0131, Hintlilerde incir a\u011fac\u0131 b\u00f6yledir. \u0130slam\u2019da ise zeytin a\u011fac\u0131 kutsald\u0131r.<\/p>\n<p>Tanr\u0131larla a\u011fa\u00e7lar aras\u0131ndaki mitolojik ili\u015fkilerin kuruldu\u011funa da \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131r; \u00f6rne\u011fin Attis ile \u00e7am a\u011fac\u0131, Osiris ile sedir a\u011fac\u0131, J\u00fcpiter ile me\u015fe a\u011fac\u0131 ve Apollon ile defne a\u011fac\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu gibi.<\/p>\n<p>En genel anlam\u0131yla a\u011fa\u00e7 sembolizmi kozmosun ya\u015fam\u0131n\u0131 sembolize etmekte, ahenklili\u011fi, b\u00fcy\u00fcmeyi, \u00e7o\u011falmay\u0131, \u00fcretici ve yenileyici s\u00fcre\u00e7leri i\u015faret etmektedir. Hi\u00e7 bitmeyen bir hayat\u0131 temsil etmekte, dolay\u0131s\u0131yla da \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn sembol\u00fc olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Eliade\u2019a g\u00f6re, \u00f6l\u00fcm\u00fc olmayan ya\u015fam kavram\u0131 ontolojik\u00a0 (2) a\u00e7\u0131dan \u201cmutlak ger\u00e7e\u011fe\u201d i\u015faret etmektedir ve b\u00f6ylelikle de a\u011fa\u00e7 sembol\u00fc de mutlak ger\u00e7e\u011fin, yani d\u00fcnyan\u0131n merkezinin bir sembol\u00fc olmaktad\u0131r. Neospirit\u00fcalizmin T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6nc\u00fclerinden Erg\u00fcn Ar\u0131kdal\u2019 a g\u00f6re ise k\u00f6kleri yerde, dallar\u0131 g\u00f6kte olan a\u011fa\u00e7 yer ile g\u00f6k aras\u0131nda kurulan ili\u015fkinin simgesidir ve bu anlamda bir merkez niteli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durumda ise d\u00fcnya a\u011fac\u0131 d\u00fcnya ekseniyle e\u015f anlaml\u0131d\u0131r. Eksen a\u011fa\u00e7 Sibirya ve Orta Asya\u2019daki \u015eaman \u00c7ad\u0131r\u0131n\u0131n ve Siu K\u0131z\u0131ldeirlilerinin g\u00fcne\u015f dans\u0131 h\u00fccresinin ortas\u0131nda bulunur. At derisinden yap\u0131lan \u015eaman \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131n ortas\u0131nda kay\u0131n a\u011fac\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f bir direk vard\u0131r. \u015eaman bu \u00e7ad\u0131r\u0131n i\u00e7erisinde transa ge\u00e7er ve \u00e7e\u015fitli ruhsal planlarla irtibat kurar.<\/p>\n<p>\u00c7inlilerin Kiyen-Mu ad\u0131n\u0131 verdikleri a\u011fa\u00e7 da d\u00fcnyan\u0131n merkezinde kabul edilir. Bu \u00f6yle bir a\u011fa\u00e7t\u0131r ki dibine g\u00f6lge d\u00fc\u015fmez ve sallanmaz. Sekiz dal\u0131, sekiz k\u00f6k\u00fc vard\u0131r. Bunlarla sekiz g\u00f6\u011fe ve \u00f6l\u00fclerin oturdu\u011fu sekiz kayna\u011fa dokunur. Resuller yer ile g\u00f6k aras\u0131na onunla iner \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n<p>Neolitik d\u00f6nemin \u00f6ncelerine uzanan d\u00fcnya ekseni sembolizmi ise daha farkl\u0131 bir sembolik ifadeye sahiptir; kozmosun merkezini temsil etmektedir. Yani d\u00fcnya ekseni derken asl\u0131nda kozmosun merkezi ifade edilmek istenmektedir. A\u011fa\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n merkezinde yer ald\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 d\u00fcnyay\u0131 birle\u015ftiren bir sembol olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n sembolizmindeki \u00fc\u00e7 d\u00fcnya sembolizminin a\u011fac\u0131n \u00fc\u00e7 temel b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yans\u0131t\u0131yor olmas\u0131 da ilgin\u00e7tir; k\u00f6k, g\u00f6vde ve dallar. A\u011fac\u0131n d\u00fcnya ekseni ve sonu gelmeyen bir hayat d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn (geli\u015fme ve b\u00fcy\u00fcme) sembol\u00fc olarak genel \u00f6nemi i\u00e7inde farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrler ve mitolojiler \u00fc\u00e7 d\u00f6rt farkl\u0131 anlam \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 sadece temel sembolizmin baz\u0131 y\u00f6nleri olurken di\u011ferleri sembole daha da fazla bir zenginlik katmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>A\u011fa\u00e7, yeralt\u0131ndaki k\u00f6kleri ve g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00fckselen dallar\u0131yla yukar\u0131ya do\u011fru bir e\u011filimi sembolize eder ve dolay\u0131s\u0131yla da merdiven veya da\u011f gibi di\u011fer sembollerle de ili\u015fkilidir ki bunlar da \u00fc\u00e7 d\u00fcnya aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 temsil ederler; yer alt\u0131 d\u00fcnyas\u0131 yani cehennem; orta \u00e2lem, yani d\u00fcnya ve yukar\u0131daki \u00e2lem, yani cennet\u2026<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> Astroset<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; A\u011fa\u00e7, geleneklerde en s\u0131k rastlanan sembollerden biri olup bir\u00e7ok yerde hakikat a\u011fac\u0131, hayat a\u011fac\u0131, evrensel a\u011fa\u00e7, kozmik a\u011fa\u00e7, d\u00fcnya ekseni, d\u00fcnya a\u011fac\u0131, iyi-k\u00f6t\u00fc bilgisinin a\u011fac\u0131, ters hayat a\u011fac\u0131 gibi isimlendirmelerle an\u0131l\u0131r. H\u0131ristiyanl\u0131kta, Yahudilikte, \u0130slam\u2019da, \u015eamanizm\u2019de, K\u0131z\u0131lderili Gelenekleri\u2019 nde, \u00c7in Kozmolojis\u2019 nde, simyada, halk masallar\u0131nda, \u0130ran Mitolojisi\u2019 nde, Upani\u015fadlar\u2019 da, Mayalar\u2019 da ve daha pek &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sembolizm"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=821"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3369,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/821\/revisions\/3369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/822"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}