{"id":3606,"date":"2016-02-21T12:43:39","date_gmt":"2016-02-21T10:43:39","guid":{"rendered":"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/?p=3606"},"modified":"2016-06-16T00:04:23","modified_gmt":"2016-06-15T21:04:23","slug":"einstein-yine-hakli-cikti-penguen-dergisi-versiyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/2016\/02\/einstein-yine-hakli-cikti-penguen-dergisi-versiyonu\/","title":{"rendered":"Einstein Yine Hakl\u0131 \u00c7\u0131kt\u0131 &#8211; Penguen Dergisi Versiyonu"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einsteni.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3616\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-3616 alignright\" src=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einsteni.jpg\" alt=\"einsteni\" width=\"335\" height=\"189\" srcset=\"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einsteni.jpg 802w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einsteni-400x225.jpg 400w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einsteni-768x433.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 335px) 100vw, 335px\" \/><\/a>Bug\u00fcnden 1,3 milyar y\u0131l \u00f6nce, iki karadeli\u011fin birle\u015fmesi sonucu uzaya yay\u0131lan k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 nihayet bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan saptand\u0131. &#8216;K\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 ne allasen&#8217; diyenler i\u00e7in konuyu biraz daha a\u00e7al\u0131m isterseniz&#8230;<\/p>\n<p>&#8216;Bug\u00fcne kadar sa\u011f\u0131r oldu\u011fumuz uzayda ilk defa k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131 duyabiliyoruz&#8217;<\/p>\n<p>ABD&#8217; deki L\u0130GO \u00c7ekim Dalgalar\u0131 G\u00f6zlemevi&#8217; nin direkt\u00f6r\u00fc David Reitze, evreni anlamak ad\u0131na \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ad\u0131m olan k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131 bu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131klad\u0131. Asl\u0131nda bu, \u015fu demek oluyor; Art\u0131k evreni daha iyi anlayabilece\u011fiz. Yani bilim insanlar\u0131 daha iyi anlayabilecek. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi evreni sadece g\u00f6rm\u00fcyorlar, duyabiliyorlar da&#8230;<\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>Genel G\u00f6relelik Kuram\u0131&#8217;n\u0131n 100. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Albert Einstein bundan tam 100 sene \u00f6nce 1916 senesinde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Genel G\u00f6relelik Kuram\u0131 makalesinde, k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmi\u015f; b\u00fcy\u00fck k\u00fctleli cisimlerin, (t\u0131pk\u0131 g\u00f6le at\u0131lan bir ta\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ya da denizde yol alan bir geminin olu\u015fturdu\u011fu dalgalar gibi) uzay-zaman\u0131n dokusunda dalgalar olu\u015fturabilece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bu dalgalar\u0131n fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn olamayabilece\u011fini de eklemi\u015fti. D\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu karamsarl\u0131\u011f\u0131 bir kenara koyarsak; Einstein yine hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131!<\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>Nurtopu Gibi K\u00fctle\u00e7ekim Dalgalar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerindeki laboratuvarlar, har\u0131l har\u0131l bu dalgalanmalar\u0131 saptamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, nihayet beklenen a\u00e7\u0131klama ABD merkezli L\u0130GO&#8217; dan geldi. Nurtopu gibi k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131m\u0131z oldu!\u00a0 L\u0130GO&#8217; nun dedekt\u00f6rleri, birbirinden i\u00e7ine giren iki karadeli\u011fin uzay-zamanda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi alg\u0131lamay\u0131 ba\u015fard\u0131. Tesisin alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 dalgan\u0131n kayna\u011f\u0131, her biri yakla\u015f\u0131k 150 kilometre \u00e7apta ve yakla\u015f\u0131k 30 g\u00fcne\u015f k\u00fctlesine sahip iki karadelik olarak belirlendi.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"K\u00fctle\u00e7ekimsel Dalgalar Teorisi \u0130spatland\u0131\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/nwIl3AaGKvM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>K\u00fctle\u00e7ekim Dalgalar\u0131 Nedir?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&#8216;K\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 ne allasen?&#8217; diyenler i\u00e7in kolay anla\u015f\u0131labilir bir tan\u0131m yapmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: Uzay-zamanda iki b\u00fcy\u00fck karadeli\u011fin \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck olaylardan do\u011fup zamanla t\u00fcm uzay-zamana yay\u0131lan dalgalara k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 deniyor. Anla\u015f\u0131labildi mi? Art\u0131k oldu\u011fu kadar&#8230;<\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>Ya Yanl\u0131\u015f Alarmsa?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>K\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayacak deney tasarlan\u0131rken, L harfi \u015feklinde, uzunlu\u011fu 4 kilometre olan beton t\u00fcneller in\u015fa edildi. Biri Washington eyaletinde Hanford kenti yak\u0131nlar\u0131nda, \u00f6teki Louisiana eyaletindeki Livingstone kenti yak\u0131nlar\u0131nda iki tesis kuruldu. Birbirilerinin sa\u011flamas\u0131n\u0131 yaps\u0131nlar ki yanl\u0131\u015f alarmda d\u00fcnya bo\u015fu bo\u015funa aya\u011fa kalkmas\u0131n diye. T\u00fcnellerin i\u00e7ine a\u015f\u0131r\u0131 hassas birer lazer \u00f6l\u00e7\u00fcm sistemi kuruldu. Hassasl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle tarif ediliyordu: T\u00fcnelin uzunlu\u011fu atomun i\u00e7indeki protonun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn on binde biri kadar bile de\u011fi\u015fse, bu sistem bunu \u00f6l\u00e7ebiliyordu. (Yine oldu\u011fu kadar buras\u0131 da, bo\u015fverin&#8230;)<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/019038700_40100.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3609\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-3609\" src=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/019038700_40100.jpg\" alt=\"0,,19038700_401,00\" width=\"597\" height=\"395\" srcset=\"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/019038700_40100.jpg 597w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/019038700_40100-400x265.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>K\u00fctle\u00e7ekim Dalgalar\u0131 Nas\u0131l Olu\u015ftu?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Birle\u015fmede, biri G\u00fcne\u015f&#8217; ten 29, di\u011feri 36 kat b\u00fcy\u00fck olan iki karadelik birbirileri etraf\u0131nda dolanarak birle\u015fti. \u0130ki karadeli\u011fin birle\u015fmesi sonucu 62 G\u00fcne\u015f k\u00fctlesinde, kendi \u00e7evresinde d\u00f6nen tek bir karadelik olu\u015ftu. Karadeliklerin orjinal k\u00fctlelerinde arta kalan toplam 3 G\u00fcne\u015f k\u00fctlesinde enerji ise k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 olarak t\u00fcm uzaya yay\u0131ld\u0131. Bunun sonucunda yay\u0131lan dalgalar\u0131n, be\u015f ay \u00f6nce D\u00fcnya&#8217; dan ge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada gezegenimizi bir nanometrenin y\u00fcz binde biri kadar geni\u015fletti\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. Az yani. \u00c7ok az. Baya\u011f\u0131 az. Nanometre, metrenin milyarda biri, oradan pay bi\u00e7in. (Tesisin a\u015f\u0131r\u0131 hassas oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik.)<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"K\u00fctle\u00e7ekimsel Dalgalar\u0131n Sesi Kula\u011fa \u0130\u015fte B\u00f6yle Geliyor\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/i9MHvTn5PJU?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>Bu Ke\u015fif Ne \u0130\u015fe Yarayacak?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>K\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131n ilk olarak evrenin olu\u015ftu\u011fu anda meydana geldikleri ve hala uzayda dola\u015ft\u0131klar\u0131 tahmin ediliyor.Bilim insanlar\u0131, bu ke\u015fif sayesinde, B\u00fcy\u00fck Patlama an\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgi edinebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Yani evrende, yeni pencere a\u00e7\u0131ld\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. \u015eimdiye kadar evrenin ayd\u0131nl\u0131k taraf\u0131 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131 art\u0131k karanl\u0131k tarafa ge\u00e7ebilecek.<\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>Stephen Hawking Ne Diyor Bu \u0130\u015fe?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla, d\u00fcnyan\u0131n en zeki insanlar\u0131ndan biri olarak tan\u0131mlayabilece\u011fimiz evrenbilimci Stephen Hawking&#8217; in s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re; k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131, evrene bakman\u0131n yepyeni bir yolunu sunacak bize. Evrenin tarihi boyunca olu\u015fmu\u015f t\u00fcm karadelikleri hatta B\u00fcy\u00fck Patlama&#8217; n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek bile m\u00fcmk\u00fcn olabilir onlar sayesinde.<\/p>\n<p><span style=\"color: #00ffff;\"><strong>\u015eimdi Ne Olacak?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einstein-gulumse.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3610\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-3610 alignright\" src=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einstein-gulumse.jpg\" alt=\"einstein-gulumse\" width=\"239\" height=\"238\" srcset=\"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einstein-gulumse.jpg 302w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einstein-gulumse-200x200.jpg 200w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/einstein-gulumse-70x70.jpg 70w\" sizes=\"auto, (max-width: 239px) 100vw, 239px\" \/><\/a>Evet, Einstein hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ama bu ke\u015fif sadece Einstein&#8217; a yaramayacak. E\u011fer bu dalgalar kontrol edilebilir ve teknolojiyle uyumlu kullan\u0131labilirse, bildi\u011fimiz d\u00fcz insan\u0131n da hayat\u0131 kolayla\u015fabilir. L\u0130GO&#8217; da bundan sonra yap\u0131lmas\u0131 planlanan birka\u00e7 d\u00fczeltme sayesinde, tesisin g\u00f6zlem yetene\u011finin \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Bu sayede, yeni k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 \u00e7ok daha iyi analiz edilebilecek. Ve daha da tatl\u0131s\u0131, belki de daha \u00f6nce g\u00f6remedi\u011fimiz bir evrene eri\u015fim sa\u011flanabilecek. Hatta bu dalgalar\u0131 kontrol etmenin bir yolunu bulursak, yani bilim insanlar\u0131 bulursa, evrenler aras\u0131 yolculuktan \u0131\u015f\u0131nlanmaya, bir\u00e7ok hayal ger\u00e7ek olabilir. Fizik\u00e7i Kip Throne (ayn\u0131 zamanda \u0130nterstellar filminin de dan\u0131\u015fman\u0131yd\u0131 kendisi bu geli\u015fmenin zaman yolculu\u011fu yapmam\u0131za olanak tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015f ama sonu\u00e7ta Einstein da bu dalgalar\u0131n tespit edilemeyebilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Beklemede kalal\u0131m&#8230;<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> Penguen Dergisi<\/p>\n<p><strong>Resim ve Video Eklemeler:<\/strong> \u00c7i\u011fdem Sar\u0131g\u00fcl<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/10286740_10153929545167486_7476947673646531638_o.jpg\" rel=\"attachment wp-att-3607\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3607 alignleft\" src=\"http:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/10286740_10153929545167486_7476947673646531638_o.jpg\" alt=\"10286740_10153929545167486_7476947673646531638_o\" width=\"239\" height=\"323\" srcset=\"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/10286740_10153929545167486_7476947673646531638_o.jpg 712w, https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/10286740_10153929545167486_7476947673646531638_o-296x400.jpg 296w\" sizes=\"auto, (max-width: 239px) 100vw, 239px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bug\u00fcnden 1,3 milyar y\u0131l \u00f6nce, iki karadeli\u011fin birle\u015fmesi sonucu uzaya yay\u0131lan k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 nihayet bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan saptand\u0131. &#8216;K\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131 ne allasen&#8217; diyenler i\u00e7in konuyu biraz daha a\u00e7al\u0131m isterseniz&#8230; &#8216;Bug\u00fcne kadar sa\u011f\u0131r oldu\u011fumuz uzayda ilk defa k\u00fctle\u00e7ekim dalgalar\u0131n\u0131 duyabiliyoruz&#8217; ABD&#8217; deki L\u0130GO \u00c7ekim Dalgalar\u0131 G\u00f6zlemevi&#8217; nin direkt\u00f6r\u00fc David Reitze, evreni anlamak ad\u0131na \u00e7ok &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3611,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-3606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilimsel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3606"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3606\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3617,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3606\/revisions\/3617"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kosmosmacerasi.com\/v1\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}